{"id":11628,"date":"2026-02-25T17:11:50","date_gmt":"2026-02-25T17:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/?p=11628"},"modified":"2026-02-25T20:17:34","modified_gmt":"2026-02-25T20:17:34","slug":"gierek-trump-nowrocky-walesa-tusk-czyli-marki-osobiste-politykow-bez-polityki-jacek-kotarbinski-blog-o-marketingu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/gierek-trump-nowrocky-walesa-tusk-czyli-marki-osobiste-politykow-bez-polityki-jacek-kotarbinski-blog-o-marketingu\/","title":{"rendered":"GIEREK. TRUMP. NOWROCKY. WA\u0141\u0118SA. TUSK. CZYLI MARKI OSOBISTE POLITYK\u00d3W. BEZ POLITYKI | Jacek Kotarbi\u0144ski | Blog o marketingu"},"content":{"rendered":"

Kiedy komentowa\u0142em dla medi\u00f3w marki \u201eTrump\u201d i \u201eNowRocky\u201d (Wirtualna Polska<\/a> | Business Insider<\/a> ) wpad\u0142a mi my\u015bl, by przyjrze\u0107 si\u0119 temu zjawisku szerzej. Zawsze jednak podkre\u015blam, \u017ce nie zajmuj\u0119 si\u0119 oficjalnym komentowaniem polityki. To domena ekspert\u00f3w wyspecjalizowanych w marketingu politycznym.<\/strong> Sytuacja, w kt\u00f3rej urz\u0119duj\u0105cy prezydenci rozwijaj\u0105 w\u0142asne marki osobiste i komercjalizuj\u0105 je wed\u0142ug klasycznych regu\u0142 rynkowych, wykracza jednak poza tradycyjny porz\u0105dek sceny politycznej i staje si\u0119 interesuj\u0105cym przypadkiem z perspektywy zarz\u0105dzania mark\u0105 osobist\u0105<\/strong>. Zapyta\u0142em o zdanie swojej spo\u0142eczno\u015bci na LinkedIn. 84% respondent\u00f3w uzna\u0142o, \u017ce warto ten temat opisa\u0107. To w\u0142a\u015bnie stanowi punkt wyj\u015bcia dla tego tekstu. To tytu\u0142em wst\u0119pu.<\/p>\n

Kr\u00f3lowie, wodzowie i kap\u0142ani<\/h3>\n

W ksi\u0105\u017cce \u201eInfluencer marketing, czyli ekonomia tw\u00f3rc\u00f3w XXI wieku\u201d<\/a> opisa\u0142em wp\u0142ywowo\u015b\u0107 jako jedn\u0105 z najstarszych si\u0142 organizuj\u0105cych \u017cycie spo\u0142eczne<\/strong>. Na d\u0142ugo przed pojawieniem si\u0119 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych ludzie kierowali si\u0119 opiniami i zachowaniami tych, kt\u00f3rzy zajmowali szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0119 w strukturze wsp\u00f3lnoty. Pierwszymi influencerami byli nasi rodzice i to oni kszta\u0142towali nasze wybory, nawyki i spos\u00f3b postrzegania \u015bwiata. Nast\u0119pnie wp\u0142yw rozszerza\u0142 si\u0119 na rodzin\u0119, lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i autorytety, kt\u00f3rym przypisywano wiedz\u0119, m\u0105dro\u015b\u0107 lub szczeg\u00f3lny status.<\/p>\n

W kolejnych epokach rol\u0119 t\u0119 pe\u0142nili kr\u00f3lowie<\/strong>, wodzowie<\/strong> i kap\u0142ani<\/strong>. Ich wp\u0142yw nie wynika\u0142 wy\u0142\u0105cznie z formalnej w\u0142adzy, lecz z umiej\u0119tno\u015bci kszta\u0142towania przekona\u0144, symboli i aspiracji. Kr\u00f3l nie tylko rz\u0105dzi\u0142. By\u0142 \u017cyw\u0105 mark\u0105, uciele\u015bnieniem porz\u0105dku, presti\u017cu i ci\u0105g\u0142o\u015bci. Kap\u0142an nie tylko interpretowa\u0142 rzeczywisto\u015b\u0107 duchow\u0105. Wp\u0142ywa\u0142 na decyzje codzienne, spo\u0142eczne i ekonomiczne. W\u00f3dz nie tylko prowadzi\u0142 do zwyci\u0119stwa. Budowa\u0142 narracj\u0119 sensu, kt\u00f3ra mobilizowa\u0142a zbiorowo\u015b\u0107. Ich si\u0142a polega\u0142a na zdolno\u015bci wp\u0142ywania na percepcj\u0119 innych ludzi<\/strong>, a wi\u0119c na tym, co dzi\u015b nazwaliby\u015bmy kapita\u0142em wp\u0142ywu.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny influencer marketing nie jest wi\u0119c zjawiskiem nowym w swojej istocie. Jest raczej technologicznym przyspieszeniem i demokratyzacj\u0105 mechanizmu, kt\u00f3ry towarzyszy nam od tysi\u0119cy lat. Zmieni\u0142y si\u0119 narz\u0119dzia, ale nie zmieni\u0142a si\u0119 natura wp\u0142ywu. <\/strong>Dawniej o zasi\u0119gu decydowa\u0142y granice kr\u00f3lestwa lub wsp\u00f3lnoty religijnej. Dzi\u015b o zasi\u0119gu decyduje algorytm.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny influencer nie musi posiada\u0107 formalnej w\u0142adzy, aby wywiera\u0107 realny wp\u0142yw ekonomiczny. <\/strong>Wystarczy uwaga odbiorc\u00f3w. Uwaga sta\u0142a si\u0119 now\u0105 walut\u0105, a influencer jej emitentem. Tw\u00f3rca internetowy, podobnie jak dawny w\u0142adca czy kap\u0142an, nie sprzedaje wy\u0142\u0105cznie produktu. Sprzedaje znaczenie, styl \u017cycia i interpretacj\u0119 rzeczywisto\u015bci.<\/strong> Produkty s\u0105 jedynie materialnym no\u015bnikiem wp\u0142ywu. To w\u0142a\u015bnie dlatego influencer marketing nale\u017cy rozumie\u0107 nie jako taktyk\u0119 komunikacyjn\u0105, lecz jako system ekonomiczny<\/strong> oparty na zaufaniu, identyfikacji i aspiracji. Wp\u0142ywowo\u015b\u0107 jest bowiem mostem mi\u0119dzy uwag\u0105 a warto\u015bci\u0105 rynkow\u0105<\/strong>.<\/p>\n

W tym sensie influencer XXI wieku jest wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0105 archetypu<\/strong>, kt\u00f3ry istnia\u0142 zawsze. To posta\u0107 zdolna do wp\u0142ywania na wybory innych. <\/strong>Zmieni\u0142y si\u0119 skala, tempo i mechanika komercjalizacji, ale sama zasada pozostaje niezmienna. Ten, kto potrafi kszta\u0142towa\u0107 uwag\u0119 i znaczenia, potrafi r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142towa\u0107 rynek.<\/p>\n

Polityk jako wp\u0142ywowa marka osobista<\/h3>\n

Polityk w demokracji (pomijam systemy niedemokratyczne) jest jedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych marek osobistych, poniewa\u017c jego podstawowym produktem nie jest ustawa ani decyzja administracyjna, lecz zaufanie spo\u0142eczne<\/strong>. Demokracja jest bowiem systemem, w kt\u00f3rym w\u0142adza nie jest dziedziczona ani narzucana si\u0142\u0105, lecz przyznawana w wyniku aktu wyboru. Ten wyb\u00f3r ma charakter rynkowy. Wyborca podejmuje decyzj\u0119 w warunkach konkurencji alternatyw, kieruj\u0105c si\u0119 percepcj\u0105 wiarygodno\u015bci, kompetencji i identyfikacji z dan\u0105 osob\u0105. To dok\u0142adnie ten sam mechanizm, kt\u00f3ry dzia\u0142a w influencer marketingu.<\/strong><\/p>\n

Marka osobista polityka powstaje na styku trzech element\u00f3w ka\u017cdej marki osobistej: rozpoznawalno\u015bci, znaczenia i zaufania<\/strong>. Rozpoznawalno\u015b\u0107<\/strong> jest warunkiem koniecznym, poniewa\u017c wp\u0142yw nie istnieje bez uwagi. Znaczenie<\/strong> (pozycjonowanie w j\u0119zyku marketingu) nadaje tej rozpoznawalno\u015bci sens. Polityk reprezentuje okre\u015blone warto\u015bci, interesy lub aspiracje spo\u0142eczne. Zaufanie<\/strong> natomiast przekszta\u0142ca uwag\u0119 w gotowo\u015b\u0107 do dzia\u0142ania, tj. oddania g\u0142osu, poparcia, obrony w dyskusji publicznej czy identyfikacji symbolicznej.<\/p>\n

W tym sensie polityk funkcjonuje jak influencer o szczeg\u00f3lnym statusie<\/strong>. Influencer wp\u0142ywa najcz\u0119\u015bciej na decyzje konsumenckie, natomiast polityk wp\u0142ywa na decyzje obywatelskie<\/strong>. Obaj operuj\u0105 w tej samej przestrzeni percepcji i emocji. Obaj buduj\u0105 relacj\u0119 z odbiorc\u0105 opart\u0105 na poczuciu autentyczno\u015bci i wiarygodno\u015bci. Obaj r\u00f3wnie\u017c podlegaj\u0105 nieustannej ocenie publicznej, kt\u00f3ra mo\u017ce wzmacnia\u0107 lub os\u0142abia\u0107 ich mark\u0119.<\/p>\n

Demokracja dodatkowo wzmacnia znaczenie marki osobistej<\/strong>, poniewa\u017c przenosi punkt ci\u0119\u017cko\u015bci z instytucji na jednostk\u0119. O ile w systemach autorytarnych w\u0142adza wynika przede wszystkim ze struktury, o tyle w demokracji wynika ona z percepcji spo\u0142ecznej. Instytucja daje formaln\u0105 pozycj\u0119, ale to marka osobista daje realn\u0105 si\u0142\u0119 wp\u0142ywu. Dw\u00f3ch polityk\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 identyczne kompetencje formalne, lecz ten, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 silniejsz\u0105 mark\u0119 osobist\u0105, b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 zdolno\u015b\u0107 mobilizowania ludzi, kszta\u0142towania debaty i narzucania interpretacji rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Kluczow\u0105 cech\u0105 marki politycznej jest jej zdolno\u015b\u0107 do redukowania z\u0142o\u017cono\u015bci \u015bwiata. Rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna i gospodarcza jest skomplikowana, natomiast marka osobista upraszcza j\u0105 do zestawu symboli, narracji i emocji. Polityk staje si\u0119 skr\u00f3tem my\u015blowym. Jego nazwisko przestaje oznacza\u0107 osob\u0119, a zaczyna oznacza\u0107 okre\u015blony sens. Zmian\u0119, stabilno\u015b\u0107, bunt, bezpiecze\u0144stwo lub nadziej\u0119. W tym momencie polityk przestaje by\u0107 wy\u0142\u0105cznie uczestnikiem \u017cycia publicznego i staje si\u0119 no\u015bnikiem znaczenia.<\/p>\n

W epoce medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych proces ten uleg\u0142 radykalnemu przyspieszeniu <\/strong>oraz daleko id\u0105cym manipulacjom spo\u0142ecznym<\/strong> (m.in<\/a>. deepfakes<\/em>, propaganda polityczna, populizm, k\u0142amstwa, mowa nienawi\u015bci, manipulacja emocjami oraz pot\u0119\u017cny przemys\u0142 wojny kognitywnej). Polityk nie jest ju\u017c wy\u0142\u0105cznie reprezentantem instytucji, lecz tw\u00f3rc\u0105 tre\u015bci, kt\u00f3ry konkuruje o uwag\u0119 w tym samym \u015brodowisku co influencerzy, celebryci i marki komercyjne. Publikuje, komentuje, reaguje i buduje bezpo\u015bredni\u0105 relacj\u0119 z odbiorcami. Oznacza to, \u017ce jego wp\u0142yw nie jest ograniczony do momentu wybor\u00f3w, lecz trwa nieustannie w czasie rzeczywistym. <\/strong>Najwa\u017cniejsza r\u00f3\u017cnica polega jednak na konsekwencjach wp\u0142ywu. Influencer wp\u0142ywa na to, co kupujemy. Polityk wp\u0142ywa na to, w jakim \u015bwiecie \u017cyjemy. Jego marka osobista nie przek\u0142ada si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na sprzeda\u017c produkt\u00f3w, lecz na realne decyzje wyborc\u00f3w przy urnie. Dlatego marka osobista polityka w demokracji nie jest dodatkiem do jego funkcji. Jest jej fundamentem.<\/strong><\/p>\n

Mo\u017cna przyj\u0105\u0107 tez\u0119, \u017ce demokracja jest systemem konkuruj\u0105cych marek osobistych, w kt\u00f3rym wyborcy pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 rynku, a zaufanie jest najcenniejsz\u0105 walut\u0105. Ten, kto potrafi zbudowa\u0107 siln\u0105, wiarygodn\u0105 i znacz\u0105c\u0105 mark\u0119 osobist\u0105, zyskuje nie tylko popularno\u015b\u0107, lecz przede wszystkim zdolno\u015b\u0107 wp\u0142ywania na rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Pod jednym warunkiem. Marka osobista polityka odwo\u0142uje si\u0119 do warto\u015bci fundamentalnych.<\/strong> Jej si\u0142a nie wynika wy\u0142\u0105cznie z rozpoznawalno\u015bci, lecz z przekonania, \u017ce jest ona prawdziwa, odpowiedzialna i uczciwa. Wyborcy nie powierzaj\u0105 swojego zaufania wy\u0142\u0105cznie programom. Powierzaj\u0105 je ludziom, kt\u00f3rych postrzegaj\u0105 jako wiarygodnych depozytariuszy wsp\u00f3lnych spraw.<\/p>\n

W\u0142adza, b\u0119d\u0105ca jedn\u0105 z najpot\u0119\u017cniejszych ludzkich nami\u0119tno\u015bci<\/strong>, wymaga szczeg\u00f3lnego zakorzenienia w warto\u015bciach<\/strong>. Powinna by\u0107 sprawowana w spos\u00f3b prosty w swojej intencji, sprawny w dzia\u0142aniu i honorowy w swojej istocie. Jej si\u0142a nie polega na demonstracji przewagi, lecz na zdolno\u015bci budowania porz\u0105dku opartego na godno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci i szacunku dla wsp\u00f3lnoty. Opowiada\u0142em o tym na TEDx we Wroc\u0142awiu w 2017 roku [obejrzyj\u00a0Pokochaj rozum! Mi\u0142o\u015b\u0107 i strach czyli pomi\u0119dzy rozwag\u0105, a szale\u0144stwem | Jacek Kotarbi\u0144ski | TEDx<\/a>]<\/p>\n

Marka osobista polityka staje si\u0119 wi\u0119c nie tylko narz\u0119dziem komunikacji, ale symbolicznym zobowi\u0105zaniem. Jest publiczn\u0105 obietnic\u0105 okre\u015blonego sposobu sprawowania wp\u0142ywu. W tym sensie nie jest ona wy\u0142\u0105cznie konstruktem wizerunkowym, lecz form\u0105 spo\u0142ecznego kontraktu i deklaracj\u0105 warto\u015bci<\/strong>, kt\u00f3re maj\u0105 znale\u017a\u0107 odzwierciedlenie w dzia\u0142aniu.<\/p>\n

Marka osobista polityka i jej komercjalizacja w systemie prawnym<\/h3>\n

W praktyce ani w USA ani w Europie nie ma jednego przepisu zakazuj\u0105cego politykom budowania marki osobistej. Regulacja dotyczy raczej tego, kiedy komercjalizacja nazwiska\/brandu zaczyna kolidowa\u0107 z interesem publicznym,<\/strong> np. konflikt interes\u00f3w, u\u017cycie urz\u0119du do prywatnej korzy\u015bci, wykorzystywanie zasob\u00f3w pa\u0144stwa, prezenty czy korzy\u015bci oraz obowi\u0105zki jawno\u015bci.<\/p>\n

W USA (zw\u0142aszcza w administracji federalnej) rdzeniem jest do\u015b\u0107 twarda idea. Nie wolno u\u017cywa\u0107 stanowiska do prywatnej promocji.<\/strong> Standardy etyczne dla w\u0142adzy wykonawczej wprost zabraniaj\u0105 \u201eendorsementu\u201d produktu\/us\u0142ugi oraz wykorzystywania tytu\u0142u i autorytetu urz\u0119du dla prywatnego zysku (np. publiczne zach\u0119canie do kupna, sugerowanie rekomendacji urz\u0119dowej, mieszanie komunikacji urz\u0119dowej z marketingiem). To jest uj\u0119te w 5 C.F.R. \u00a7 2635.702 i szerzej w przepisach o<\/a> misuse of position<\/a> <\/em>(<\/a>Subpart G)<\/em><\/a>. R\u00f3wnolegle dzia\u0142a klasyczny mechanizm konfliktu interes\u00f3w w decyzjach. Urz\u0119dnik nie mo\u017ce uczestniczy\u0107 w sprawie urz\u0119dowej, je\u015bli ma interes finansowy, na kt\u00f3ry decyzja mo\u017ce bezpo\u015brednio i przewidywalnie wp\u0142ywa\u0107 (18 U.S.C. \u00a7 208<\/a>). W Kongresie logika jest podobna, ale instrumenty bywaj\u0105 bardziej ustrojowo-etyczne. Nacisk na zasady dot. zasob\u00f3w urz\u0119dowych, jawno\u015b\u0107 i ograniczenia dochod\u00f3w zewn\u0119trznych (w praktyce regulowane przez re\u017cimy etyczne izb). Najbardziej specyficzny jest urz\u0105d prezydenta.<\/strong> Cz\u0119\u015b\u0107 klasycznych rozwi\u0105za\u0144 COI ma ograniczone zastosowanie, wi\u0119c spory cz\u0119\u015bciej przenosz\u0105 si\u0119 na poziom konstytucyjno-etyczny i ocen\u0119, czy urz\u0105d generuje nieuprawnione korzy\u015bci (np. w dyskusjach o \u015bwiadczeniach od podmiot\u00f3w zagranicznych).<\/p>\n

W Europie nie ma jednego europejskiego kodeksu dla wszystkich polityk\u00f3w, ale w instytucjach UE i w wielu pa\u0144stwach dzia\u0142a sp\u00f3jna rodzina narz\u0119dzi, tj. deklaracje interes\u00f3w, zarz\u0105dzanie konfliktem interes\u00f3w, prezenty i sponsorowane korzy\u015bci, a tak\u017ce zasady oddzielenia funkcji publicznej od prywatnych interes\u00f3w. Na poziomie UE dobrym przyk\u0142adem jest Kodeks post\u0119powania cz\u0142onk\u00f3w Komisji Europejskiej (decyzja z 2018 r.), kt\u00f3ry reguluje m.in<\/a>. konflikty interes\u00f3w i aktywno\u015bci zewn\u0119trzne [PDF Code of Conduct for the Members of the European Commission<\/a> ]. W Parlamencie Europejskim wida\u0107 podobny proceduralny model. Obowi\u0105zek deklaracji interes\u00f3w i aktualizacji<\/a>, gdy konflikt powstaje w trakcie pe\u0142nienia mandatu, plus regu\u0142y dotycz\u0105ce korzy\u015bci i przejrzysto\u015bci.<\/p>\n

Przyk\u0142adowo we Francji ustawa o przejrzysto\u015bci \u017cycia publicznego<\/a> definiuje konflikt interes\u00f3w jako sytuacj\u0119 interferencji mi\u0119dzy interesem publicznym a prywatnym, kt\u00f3ra mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 lub sprawia\u0107 wra\u017cenie wp\u0142ywu na niezale\u017cne wykonywanie funkcji. W Wielkiej Brytanii nacisk jest bardzo praktyczny<\/a>. To zakaz u\u017cywania zasob\u00f3w rz\u0105du do cel\u00f3w partyjnych\/politycznych (a tym bardziej prywatnych). To ma znaczenie, gdy komercyjny brand pr\u00f3buje wykorzysta\u0107 komunikacj\u0119 urz\u0119dow\u0105 lub logistyk\u0119 pa\u0144stwa.<\/strong> W Polsce kluczowe s\u0105 m.in<\/a>. konstytucyjne ramy wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej oraz ustawowe ograniczenia dotycz\u0105ce prowadzenia biznesu i r\u00f3l w podmiotach dla os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych funkcje publiczne.<\/p>\n

Political branding po 2000 roku<\/h3>\n

Po 2000 roku marka osobista polityka przesta\u0142a by\u0107 wy\u0142\u0105cznie metafor\u0105 z podr\u0119cznik\u00f3w marketingu politycznego. Badania z 2015 roku nad<\/a> political branding<\/em><\/a> i zjawiskiem polityka-celebryty pokazuj\u0105, \u017ce logika rynku (rozpoznawalno\u015b\u0107, emocje, to\u017csamo\u015b\u0107, lojalno\u015b\u0107) przenika do polityki. Politycy jako marki osobiste bywaj\u0105 zarz\u0105dzani jak \u201ehuman brands\u201d<\/em>. Jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich idzie krok dalej i zamienia rozpoznawalno\u015b\u0107 i nazwisko w mark\u0119 konsumenck\u0105 (produkty\/us\u0142ugi, licencje, sklepy, drops), a nast\u0119pnie korzysta z efektu urz\u0119du i zasi\u0119g\u00f3w politycznych.<\/p>\n

Najbardziej podr\u0119cznikowy przyk\u0142ad stanowi Donald Trump, u kt\u00f3rego komercjalizacja nazwiska by\u0142a rozwijana d\u0142ugo przed polityk\u0105 (nieruchomo\u015bci, licencje), ale w ostatnich latach przybra\u0142a bardzo konsumencki kszta\u0142t. Limitowane produkty i kolekcje (np. sneakersy promowane na wydarzeniach popkulturowych, a tak\u017ce cyfrowe kolekcje NFT sprzedawane jako \u201etrading cards\u201d). \u0179r\u00f3d\u0142a opisuj\u0105, \u017ce Trump publicznie promowa\u0142 lini\u0119 Trump-branded sneakers<\/a> podczas Sneaker Con w 2024 r.. Przedsi\u0119wzi\u0119cie prowadzi\u0142a sp\u00f3\u0142ka powi\u0105zana z Trumpem, przy jednoczesnym dystansowaniu si\u0119 od formalnej kampanii i mechanicznie \u0142\u0105cz\u0105c event polityczny\/popkulturowy z komercyjn\u0105 sprzeda\u017c\u0105 brandu. W przypadku NFT \u0142atwo wskaza\u0107 start projektu i jego pozycjonowanie jako \u201ekolekcji Trumpa\u201d. To wprost zamienia kapita\u0142 politycznej rozpoznawalno\u015bci w produkt kolekcjonerski<\/a>. Naukowo ten trend bywa ujmowany jako \u201emerchandise politics<\/em><\/strong><\/a>\u201d<\/em><\/strong> tj. towar (gad\u017cet, drop, kolekcja) staje si\u0119 no\u015bnikiem metafor i to\u017csamo\u015bci wyborczej<\/strong>, a nie tylko zwyk\u0142ym produktem.<\/p>\n

W Europie najbardziej mechanizm dla marki Trump (cho\u0107 inny sektor) wida\u0107 u Silvia Berlusconiego. Komercyjna pot\u0119ga zbudowana na prywatnym imperium medialnym wesz\u0142a w bezpo\u015bredni\u0105 interakcj\u0119 z w\u0142adz\u0105 wykonawcz\u0105. Tutaj jednak aktywami komercyjnymi s\u0105 media, a dzi\u0119ki roli politycznej polityk zyskuje ochron\u0119, wp\u0142yw i przewagi regulacyjne. Podobny mechanizm dotyczy Wiktora Orbana na W\u0119grzech. Pod tym wzgl\u0119dem polecam \u015bwietny dokument i refleksj\u0119 nad benchmarkingiem modelu w\u0119gierskiego w Polsce. [ Good Times, Bad Times Polska, Rewolucja na W\u0119grzech staje si\u0119 faktem?<\/a>]. Warto w tym miejscu przypomnie\u0107, \u017ce kluczow\u0105 warto\u015bci\u0105 w demokracji s\u0105 wolne i niezale\u017cne media (tzw. czwarta w\u0142adza) oraz niezale\u017cne s\u0105downictwo (tzw. trzecia w\u0142adza). W \u201cInfluencer marketingu\u2026\u201d rozszerzam je o dwie kolejne: religi\u0119 i media spo\u0142eczno\u015bciowe (tzw. sz\u00f3sta w\u0142adza).<\/p>\n

Kluczowe dla W\u0142och jest poj\u0119cie konfliktu interes\u00f3w. Instytucje i obserwatorzy wskazywali, \u017ce W\u0142ochy d\u0142ugo by\u0142y prawnie nieprzygotowane na sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej premier jest zarazem dominuj\u0105cym w\u0142a\u015bcicielem prywatnych kana\u0142\u00f3w. Analizy i opinie mi\u0119dzynarodowych instytucji<\/a> (m.in<\/a>. Rady Europy i organizacji zwi\u0105zanych z pluralizmem medi\u00f3w) opisuj\u0105 problem oraz ograniczon\u0105 skuteczno\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 przyjmowanych w\u00f3wczas we W\u0142oszech (w\u0105tek \u201eFrattini law\u201d i szerszego otoczenia regulacyjnego). Organizacje monitoruj\u0105ce wolno\u015b\u0107 medi\u00f3w dokumentowa\u0142y kontrowersje<\/a> wok\u00f3\u0142 decyzji i dekret\u00f3w dotykaj\u0105cych interes\u00f3w grupy Mediaset, interpretowanych publicznie jako przyk\u0142ad konfliktu interes\u00f3w. To przypadek, w kt\u00f3rym promowanie marki nie odbywa si\u0119 przez has\u0142o \u201ekupujcie\u201d, lecz przez strukturaln\u0105 przewag\u0119: agenda medialna, wp\u0142yw na regu\u0142y rynku i widoczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Blisko tej logiki jest historia Andreja Babi\u0161a w Czechach. Babi\u0161 by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 i kluczowym beneficjentem konglomeratu Agrofert. Sp\u00f3r dotyczy\u0142 tego, czy jako premier m\u00f3g\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na decyzje dotycz\u0105ce \u015brodk\u00f3w publicznych i dotacji, z kt\u00f3rych korzysta\u0142y podmioty powi\u0105zane z jego interesami, nawet je\u015bli formalnie u\u017cyto konstrukcji trust\u00f3w. Parlament Europejski wprost komunikowa\u0142<\/a> w oparciu o audyt Komisji Europejskiej, \u017ce wyst\u0119powa\u0142 problem konfliktu interes\u00f3w zwi\u0105zany z wp\u0142ywem na alokacj\u0119 subsydi\u00f3w. To zn\u00f3w komercjalizacja marki w szerokim sensie. Urz\u0105d wzmacnia bezpiecze\u0144stwo i dochodowo\u015b\u0107 biznesowego imperium powi\u0105zanego z nazwiskiem\/pozycj\u0105 polityka, a konflikt interes\u00f3w staje si\u0119 osi\u0105 sporu instytucjonalnego.<\/p>\n

Wsp\u00f3lny mianownik tych historii jest prosty i zgodny z badaniami nad brandami politycznymi. Polityk jako \u201ehuman brand\u201d mo\u017ce by\u0107 komunikacyjnie zarz\u0105dzany jak marka, ale gdy do gry wchodz\u0105 produkty, licencje i pieni\u0105dz, kluczowe staje si\u0119 pytanie o to, czy urz\u0105d publiczny nie zaczyna s\u0142u\u017cy\u0107 jako kana\u0142 marketingu i d\u017awignia wzrostu prywatnej warto\u015bci. <\/strong>W praktyce przyjmuje dwie postacie. Bezpo\u015bredni\u0105, czyli sprzedawanie produkt\u00f3w pod nazwiskiem<\/strong> i promowanie ich w ekosystemie politycznej widoczno\u015bci. Druga to strukturalna<\/strong>, poprzez posiadanie du\u017cych aktyw\u00f3w komercyjnych (np. media, konglomerat, telekom, FMCG) oraz jednoczesne wykonywanie w\u0142adzy, kt\u00f3ra mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na regu\u0142y rynku, pieni\u0105dze publiczne lub regulator\u00f3w. W obu postaciach rdze\u0144 sporu brzmi tak samo.<\/strong> Czy nast\u0119puje monetyzacja urz\u0119du (cho\u0107by poprzez wra\u017cenie uprzywilejowania), a je\u015bli tak, to jakie mechanizmy prawne i etyczne s\u0105 w stanie to ograniczy\u0107?<\/p>\n

Pierwsi na \u015bwiecie? Trump i NowRocky.<\/h3>\n

Czy istniej\u0105 przepisy, kt\u00f3re wprost m\u00f3wi\u0105, \u017ce urz\u0119duj\u0105cy polityk ma prawo (albo nie ma prawa) do pe\u0142nej komercjalizacji w\u0142asnej marki osobistej? W praktyce nie istnieje taka prosta norma. Prawo zwykle nie zakazuje posiadania marki ani zarabiania na nazwisku jako takim. Zaczyna si\u0119 natomiast interesowa\u0107 spraw\u0105 wtedy, gdy marka wchodzi w stref\u0119 konfliktu interes\u00f3w, u\u017cycia urz\u0119du do prywatnej korzy\u015bci, wykorzystywania zasob\u00f3w publicznych, faworyzowania prywatnych podmiot\u00f3w, sponsorowanych korzy\u015bci oraz przejrzysto\u015bci i rozliczalno\u015bci. W tych punktach komercjalizacja marki \u201eTrump\u201d oraz \u201eNowrocky\u201d ujawnia istotne r\u00f3\u017cnice.<\/p>\n

\u201eNowrocky\u201d jest semantycznie sprytne. Nazwa marki zbudowana na podw\u00f3jnej grze. Z jednej strony brzmi jak anglicyzm s\u0142owa \u201eNawrocki\u201d, z drugiej uruchamia popkulturowy kod (\u201eRocky\u201d), a wi\u0119c daje wygodn\u0105 dwuznaczno\u015b\u0107. Na zewn\u0105trz mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak neutralny lifestyle; dla wtajemniczonych bywa czytelnym znakiem plemiennym. Angielski zapis dodatkowo zdejmuje \u201eurz\u0119dowy ton\u201d, a polski odbiorca i tak s\u0142yszy fonetyczne skojarzenie. To konstrukcja prosta, rytmiczna, \u0142atwa do powtarzania \u2014 typowa dla zjawiska, kt\u00f3re w ekonomii tw\u00f3rc\u00f3w bywa opisywane jako prywatna etykieta oparta na rozpoznawalno\u015bci osoby (personal private label)<\/em><\/a>.<\/p>\n

Marka \u201cNowRocky\u201d zosta\u0142a zg\u0142oszona do Urz\u0119du Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej<\/a> 5 listopada 2025. Prezydent Karol Nawrocki zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony przez Zgromadzenie Narodowe<\/a> 6 sierpnia 2025 roku, formalnie obejmuj\u0105c urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Rejestracja marki \u201cNowRocky\u201d zosta\u0142a tym samym dokonana 3 miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej ni\u017c formalne obj\u0119cie urz\u0119du Prezydenta RP<\/strong>. Tym samym mo\u017cna przyj\u0105\u0107 za\u0142o\u017cenie, \u017ce Prezydent RP jest pierwszym przypadkiem w historii marek osobistych.<\/p>\n

Kluczowa r\u00f3\u017cnica w por\u00f3wnaniu z Donaldem Trumpem polega na osi czasu i sile efektu urz\u0119du. Trump monetyzowa\u0142 nazwisko i sie\u0107 biznes\u00f3w, zanim wszed\u0142 do polityki.<\/p>\n

Marka \u201eTRUMP\u201d jako znak towarowy funkcjonuje formalnie od po\u0142owy lat 90., cho\u0107 jej u\u017cycie komercyjne si\u0119ga wcze\u015bniejszej dzia\u0142alno\u015bci Donalda Trumpa w sektorze nieruchomo\u015bci w latach 70. i 80. Kluczow\u0105 dat\u0105 jest 12 czerwca 1995 roku, kt\u00f3ry w dokumentacji znak\u00f3w towarowych figuruje jako tzw. \u201efirst use in commerce\u201d<\/em>, czyli pierwsze oficjalne u\u017cycie nazwy \u201eTRUMP\u201d jako znaku towarowego w us\u0142ugach hotelowych. Oznacza to moment, w kt\u00f3rym nazwisko zacz\u0119\u0142o funkcjonowa\u0107 formalnie jako chroniona marka handlowa, a nie tylko oznaczenie osoby. Cho\u0107 nazwa by\u0142a u\u017cywana wcze\u015bniej marketingowo, np. w Trump Tower od 1983 roku, rok 1995 ma znaczenie prawne.<\/p>\n

Formalna ochrona zosta\u0142a wzmocniona poprzez rejestracj\u0119 w United States Patent and Trademark Office (USPTO). W 1999 roku zarejestrowano znaki \u201eTRUMP\u201d dla r\u00f3\u017cnych us\u0142ug i produkt\u00f3w, 19 grudnia 2000 roku dla napoj\u00f3w, w tym wody \u017ar\u00f3dlanej, a 23 pa\u017adziernika 2007 roku znak \u201eTRUMP INTERNATIONAL HOTEL & TOWER\u201d. Rejestracje te, wraz z wieloma innymi, potwierdzaj\u0105 przekszta\u0142cenie nazwiska w szeroko chronion\u0105 i wykorzystywan\u0105 mark\u0119 komercyjn\u0105.<\/p>\n

Urz\u0105d Prezydenta USA dzia\u0142a\u0142 p\u00f3\u017aniej jako wzmacniacz widoczno\u015bci, a nie jako \u017ar\u00f3d\u0142o samej marki. W przypadku urz\u0119duj\u0105cego prezydenta komercjalizacja brandu konsumenckiego bywa odczytywana jako sytuacja, w kt\u00f3rej powaga urz\u0119du i jego komunikacyjna infrastruktura s\u0105 elementem wsparcia komercyjnego. <\/strong><\/p>\n

To prowadzi do mechanizmu, kt\u00f3ry jest tu najwa\u017cniejszy. Darmowej ekspozycji marki. <\/strong>Urz\u0119duj\u0105cy polityk ma sta\u0142\u0105 obecno\u015b\u0107 w mediach, bo media z definicji relacjonuj\u0105 urz\u0105d. W kampanii wyborczej powtarzanie nazwiska jest oczywiste. Po wyborach zaczyna si\u0119 obszar etyczny. Logotyp na czapce czy koszulce przenika do przekazu informacyjnego organicznie, bez zakupu emisji. Nawet je\u015bli stacje rozmywaj\u0105 znaki towarowe, sam rytm powt\u00f3rze\u0144 i cytowa\u0144 utrwala symbol w \u015bwiadomo\u015bci. To w praktyce dzia\u0142a jak lokowanie produktu, tylko \u017ce finansowane nie przez mark\u0119, lecz przez fakt pe\u0142nienia funkcji publicznej.<\/strong> W\u0142a\u015bnie dlatego \u201edoklejanie sklepu z koszulkami do prezydenta\u201d<\/em> staje si\u0119 reputacyjnie stref\u0105 podwy\u017cszonego ryzyka. Marka urz\u0119du ma inny rejestr ni\u017c marka celebrycka<\/strong>, a bezstronno\u015b\u0107 i powaga stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kapita\u0142u zaufania. Nawet bez formalnego naruszenia rodzi si\u0119 podejrzenie, \u017ce autorytet pa\u0144stwa staje si\u0119 po\u015brednim narz\u0119dziem sprzeda\u017cy, co d\u0142ugofalowo potrafi os\u0142abia\u0107 autorytet samej instytucji.<\/p>\n

Wycena takich marek wymaga dyscypliny. <\/strong>Nie da si\u0119 uczciwie poda\u0107 jednej kwoty bez danych operacyjnych (sprzeda\u017c, mar\u017ce, zwroty, zapasy, powtarzalno\u015b\u0107 zakup\u00f3w, koszty pozyskania klienta). Da si\u0119 natomiast pokaza\u0107 logik\u0119 powstawania warto\u015bci metod\u0105 relief from royalty<\/em><\/a>. Gdyby marka mia\u0142a by\u0107 licencjonowana, rynek tego typu d\u00f3br cz\u0119sto operuje stawkami licencyjnymi rz\u0119du kilku\u2013kilkunastu procent przychod\u00f3w. Przyk\u0142adowo, przy obrocie 5 mln z\u0142 rocznie warto\u015b\u0107 mog\u0142aby oznacza\u0107 kilkaset tysi\u0119cy z\u0142otych rocznych op\u0142at, ale o realnej wycenie decyduje trwa\u0142o\u015b\u0107 tych przep\u0142yw\u00f3w. I tu model prezydencki jest bardziej kruchy ni\u017c klasyczny lifestyle. Horyzont bywa kr\u00f3tszy, wra\u017cliwy na poparcie, kryzysy, regulacyjne tarcia i zwyk\u0142\u0105 zmian\u0119 temperatury politycznej. Najwi\u0119kszym zasobem jest uwaga, a najwi\u0119kszym ryzykiem jej sezonowo\u015b\u0107 oraz zmienno\u015b\u0107 po zako\u0144czeniu kadencji. Znika wtedy przewaga codziennej, darmowej ekspozycji i marka musi zda\u0107 test samodzielno\u015bci (jako\u015b\u0107, dystrybucja, styl, powtarzalno\u015b\u0107 popytu poza emocj\u0105 polityczn\u0105).<\/p>\n

Nawet je\u015bli formalnie polityk nie jest stron\u0105 biznesu, publiczne wyst\u0119powanie w jednoznacznie identyfikowalnej marce komercyjnej mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 jak <\/strong>endorsement<\/a> <\/em><\/strong>prywatnego podmiotu autorytetem urz\u0119du.<\/strong><\/p>\n

A co gdyby Edward Gierek mia\u0142 swoj\u0105 Coca-col\u0119?<\/h3>\n

Popu\u015b\u0107my wodze fantazji. Zr\u00f3bmy eksperyment my\u015blowy. Jest rok 1971. Polska Ludowa pachnia\u0142a \u015bwie\u017cym betonem, kredytem z Zachodu i nadziej\u0105 rozlewan\u0105 do cienkich szklanek. W sklepach pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b nowego. Nie by\u0142a to Coca-Cola. To by\u0142 Gierek. Nie nap\u00f3j. Mechanizm monetyzacji marki osobistej.<\/strong><\/p>\n

Puszka by\u0142a czerwona, ale nie kapitalistyczna. By\u0142a pa\u0144stwowa, mia\u0142a smak aspiracji i posmak sacharyny, bo cukier by\u0142 zasobem strategicznym. Na etykiecie by\u0142o nazwisko, kt\u00f3re nie potrzebowa\u0142o podpisu, bo samo by\u0142o podpisem. Gierek zrozumia\u0142 co\u015b, czego nie przewidywa\u0142 \u017caden plan pi\u0119cioletni. Przysz\u0142o\u015b\u0107 nie nale\u017cy do stali, tylko do symboli. Stal trzeba wyprodukowa\u0107. Symbol wystarczy nazwa\u0107. Wi\u0119c nazwa\u0142 go sob\u0105.<\/p>\n

Pa\u0144stwo produkowa\u0142o, a nar\u00f3d kupowa\u0142. Nikt nie \u015bmia\u0142 nawet pomy\u015ble\u0107 o \u201cPolo Cocie\u201d<\/a>, Marka monopolizowa\u0142a ca\u0142y rynek PRL w zakresie s\u0142odkiego, czarnego napoju gazowanego. W przychodach pierwszego pojawia\u0142 si\u0119 procent. Nie podatek i nie pensja. Licencja, czyli op\u0142ata za nazwisko na puszce. Za mit i za prawo u\u017cywania przysz\u0142o\u015bci. Dziesi\u0105tki milion\u00f3w butelek rocznie. Potem setki milion\u00f3w. Ka\u017cda by\u0142a monet\u0105 wrzucon\u0105 do niewidzialnego systemu. W kraju, gdzie dolar by\u0142 abstrakcj\u0105, nazwisko sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em dolar\u00f3w bardziej realnych ni\u017c z\u0142ot\u00f3wka. W 1980 roku mechanizm si\u0119 zatrzyma\u0142, p\u00f3\u0142ki opustosza\u0142y. Symbol przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107. Wed\u0142ug moich oblicze\u0144 wspomaganych przez #MarysiAI, warto\u015b\u0107 przychod\u00f3w z licencji przez 10 lat mog\u0142aby wynie\u015b\u0107 200 mln USD (warto\u015b\u0107 w 2026 roku). Du\u017co czy ma\u0142o? Oce\u0144 sam.<\/p>\n

Wed\u0142ug dzisiejszego kursu USD to r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 715.884.000 PLN. Wed\u0142ug najnowszego raportu 100 Najbogatszych 2026 Forbes<\/a>przepustk\u0105 jest maj\u0105tek si\u0119gaj\u0105cy 1,3 mld z\u0142. Oczywi\u015bcie, przychody z licencji przez 10 lat to nie \u0142\u0105czny maj\u0105tek.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n
\"Tre\u015b\u0107<\/div>\n<\/div>
<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

<\/h3>\n

Lech Wa\u0142\u0119sa jako marka dziedzictwa narodowego<\/h3>\n

Gdyby potraktowa\u0107 nazwisko Lecha Wa\u0142\u0119sy jako pe\u0142noprawny brand konsumencki \u201eWa\u0142\u0119sa\u201d, potencja\u0142 popkulturowy by\u0142by zaskakuj\u0105co du\u017cy. To jedno z nielicznych polskich nazwisk rozpoznawalnych globalnie<\/strong> jako symbol epoki. Wa\u0142\u0119sa funkcjonuje w zbiorowej pami\u0119ci Zachodu podobnie jak \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, czyli znak ko\u0144ca zimnej wojny, zwyci\u0119stwa ruchu spo\u0142ecznego i wyobra\u017cenia o tym, \u017ce historia potrafi si\u0119 przesun\u0105\u0107 dzi\u0119ki determinacji zwyk\u0142ych ludzi. <\/strong>To jest wyj\u0105tkowo rzadki kapita\u0142 marki. Rozpoznawalno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona z narracj\u0105, kt\u00f3ra nie wymaga t\u0142umaczenia w kategoriach lokalnych. W praktyce oznacza to, \u017ce \u201eWa\u0142\u0119sa\u201d m\u00f3g\u0142by dzia\u0142a\u0107 jak brand heritage<\/em><\/a> czyli marka dziedzictwa<\/a>, kt\u00f3ra sprzedaje nie tyle produkt, co przede wszystkim znaczenie. Wolno\u015b\u0107, prac\u0119, odwag\u0119 obywatelsk\u0105, bunt bez cynizmu.<\/strong><\/p>\n

Popkulturowo posta\u0107 Lecha Wa\u0142\u0119sy ma r\u00f3wnie\u017c niezwykle mocny visual hammer<\/em><\/a>. W\u0105sy s\u0105 znakiem natychmiastowym, \u0142atwym do uproszczenia do piktogramu, a w czasach ekonomii uwagi ikonografia wygrywa z biografi\u0105. Do tego dochodzi estetyka lat 80.,\u00a0 stocznia, plakaty, typografia i symbolika \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra \u015bwietnie pasuje do wsp\u00f3\u0142czesnych trend\u00f3w retro i streetwearu. Taki brand m\u00f3g\u0142by by\u0107 opowie\u015bci\u0105 wizualn\u0105. Kolekcje inspirowane archiwami, limitowane dropy, plakaty i grafiki w stylu \u201epop-art historii\u201d, wysokiej jako\u015bci edycje ksi\u0105\u017ckowe i fotoalbumy. W dobrze zrobionej komercjalizacji marki \u201eWa\u0142\u0119sa\u201d nie by\u0142by wi\u0119c \u201etwarz\u0105 koszulki\u201d, tylko piecz\u0119ci\u0105 autentycznych warto\u015bci. Znakiem, \u017ce marka osobista jest fragmentem historii opowiedzianej w j\u0119zyku wsp\u00f3\u0142czesnego wzornictwa. Czy marka \u201cWa\u0142\u0119sa\u201d mia\u0142aby szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 ikonicznym symbolem walki o wolno\u015b\u0107, a Polska jej \u015bwiatowym symbolem? <\/strong>Jestem przekonany, \u017ce tak. Pod jednym warunkiem. Nie b\u0119dzie komercjalizowana na wz\u00f3r ameryka\u0144ski, tylko zdecydowanie skandynawski.<\/p>\n

Gdzie jest (s\u0105) wina Tuska?<\/h3>\n

Tak zupe\u0142nie na deser.<\/strong> Fraza \u201cwina Tuska\u201d<\/em> sta\u0142a si\u0119 kulturowym buzzwordem<\/em>, podobnie jak \u201ctaki mamy klimat\u201d<\/em>czy zabawne polityczne gry s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Stawiam hipotez\u0119, \u017ce marka osobista \u201eDonald Tusk\u201d nale\u017cy do najbardziej hejtowanych marek osobistych w Polsce, podobnie jak marka osobista Lecha Wa\u0142\u0119sy. To jest do udowodnienia i znajduje uzasadnienie w logice marketingu politycznego, a nie wy\u0142\u0105cznie w analizie fakt\u00f3w biograficznych czy decyzji politycznych tych os\u00f3b. Obie marki osobiste funkcjonuj\u0105 jako symbole silnie spolaryzowanych postaw spo\u0142ecznych i politycznych<\/strong>, co sprawia, \u017ce staj\u0105 si\u0119 no\u015bnikami emocji wykraczaj\u0105cych poza racjonaln\u0105 ocen\u0119 ich dzia\u0142a<\/strong>\u0144. W warunkach wysokiej polaryzacji politycznej marka osobista polityka przestaje by\u0107 oceniana przez pryzmat konkretnych osi\u0105gni\u0119\u0107<\/strong>, a zaczyna pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 totemu plemiennego, czyli obiektu identyfikacji dla zwolennik\u00f3w i jednocze\u015bnie obiektu negatywnej projekcji dla przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n

Emocje tworz\u0105 agresywno\u015b\u0107 walki politycznej, co sprzyja wytwarzaniu i wzmacnianiu negatywnych narracji To jest nast\u0119pnie multiplikowane przez media i platformy spo\u0142eczno\u015bciowe. Mechanizm ten jest zgodny, niestety, z regu\u0142ami ekonomii uwagi. Tre\u015bci negatywne, konfliktowe i emocjonalne rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 szybciej i skuteczniej ni\u017c tre\u015bci neutralne lub pozytywne.<\/strong> W efekcie skala hejtu wobec okre\u015blonych marek osobistych jest cz\u0119sto bardziej pochodn\u0105 ich symbolicznej roli w konflikcie politycznym ni\u017c bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 rzeczywistych decyzji lub cech.<\/p>\n

Istotnym punktem zwrotnym w historii marketingu politycznego by\u0142a pierwsza kampania wyborcza Donalda Trumpa, kt\u00f3ra w spos\u00f3b systemowy przesun\u0119\u0142a wektor komunikacji z prezentowania programu politycznego na bezpo\u015brednie atakowanie przeciwnik\u00f3w. Trump wykorzystywa\u0142 platformy spo\u0142eczno\u015bciowe, szczeg\u00f3lnie Twitter (obecnie X), jako narz\u0119dzie permanentnej konfrontacji i delegitymizacji oponent\u00f3w. Model ten okaza\u0142 si\u0119 skuteczny komunikacyjnie, poniewa\u017c generowa\u0142 wysokie zaanga\u017cowanie emocjonalne i dominowa\u0142 w przestrzeni informacyjnej. W konsekwencji strategia oparta na konflikcie, polaryzacji i personalizacji negatywnego przekazu zosta\u0142a zaadaptowana szerzej w marketingu politycznym, tak\u017ce w Polsce.<\/p>\n

Gdzie w takim razie jest (a w zasadzie s\u0105) \u201cwina Tuska?\u201d <\/strong><\/p>\n

Tusk Estates (TUSK)<\/a> to ultra-boutique<\/em> producent win z Napa Valley w Kalifornii, pozycjonowany jako marka luksusowa i skoncentrowany przede wszystkim na cabernet sauvignon pozyskiwanym z wybranych winnic regionu. W portfolio pojawiaj\u0105 si\u0119 m.in<\/a>. Tusk Cabernet Sauvignon oraz L\u2019Orange. Projekt powsta\u0142 jako wsp\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cie trzech partner\u00f3w: Michaela Uytengsu, Tima Martina i winiarza Philippe\u2019a Melki.<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie nazwa \u201etusk\u201d odwo\u0142uje si\u0119 do angielskiego s\u0142owa oznaczaj\u0105cego \u201ekie\u0142\u201d czyli d\u0142ugi, ostry, wystaj\u0105cy z\u0105b u zwierz\u0105t takich jak s\u0142o\u0144, mors czy dzik. W przypadku tej marki odwo\u0142anie jest dodatkowo dos\u0142owne. Na etykiecie pojawia si\u0119 w\u0142ochaty mamut z imponuj\u0105cymi, skr\u0119conymi k\u0142ami. S\u0142owo dzia\u0142a wi\u0119c jako skr\u00f3towy symbol si\u0142y, trofeum, rzadko\u015bci i luksusu, czyli dok\u0142adnie tych skojarze\u0144, kt\u00f3re wzmacnia zar\u00f3wno motyw mamuta, jak i premium pozycjonowanie.<\/p>\n

Je\u017celi spodoba\u0142 Ci si\u0119 tekst, postaw kaw\u0119, misk\u0119 ry\u017cu albo oka\u017c wielkie serducho https:\/\/suppi.pl\/kotarbinski<\/a><\/p><\/blockquote>\n

Bibliografia<\/em><\/strong><\/p>\n