{"id":349,"date":"2009-07-02T17:47:44","date_gmt":"2009-07-02T17:47:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kotarbinski.wordpress.com\/?p=349"},"modified":"2019-02-14T19:26:53","modified_gmt":"2019-02-14T19:26:53","slug":"kotarbinski-do-kotlera-i-kiszluka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/kotarbinski-do-kotlera-i-kiszluka\/","title":{"rendered":"Kotarbi\u0144ski do Kotlera i Kiszluka"},"content":{"rendered":"

Ad vocem: https:\/\/www.brief.pl\/gdzie-jest-marketing\/<\/strong><\/p>\n

Peter Drucker powiedzia\u0142 ”\u00a0najlepszym sposobem przepowiadania przysz\u0142o\u015bci jest jej tworzenie. Najwi\u0119ksz\u0105 nadziej\u0119 stanowi wi\u0119c my\u015blenie innowacyjne”<\/em> ( za Kotlerem). Cytuj\u0105c Henryk\u0119 Bochniarz\u00a0” najpi\u0119kniejsze w biznesie jest tworzenie”.<\/em><\/p>\n

Grzegorzu, gratuluj\u0119 Ci pomys\u0142u i bardzo ciekawego do\u015bwiadczenia medialnego. Im wi\u0119cej tego typu projekt\u00f3w , tym dyskusja publiczna o marketingu stanie si\u0119 ciekawsza. Osobi\u015bcie jestem pe\u0142en nadziei ( ale nie przy :), \u017ce po 19 latach co\u015b drgnie.<\/strong><\/p>\n

Trudno jest dyskutowa\u0107 z ca\u0142o\u015bci\u0105 dorobku prof. Philipa Kotlera. Warto jednak przypomnie\u0107, \u017ce I edycja jego „biblii marketingu” ukaza\u0142a si\u0119 w 1967r., a \u015brednio kolejne edycje ukazywa\u0142y si\u0119 co 2-3 lata. „Marketing Management” sta\u0142 si\u0119 tym samym historycznym zapisem rozwoju dziedziny marketingu, od czas\u00f3w pocz\u0105tk\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy uczelni ameryka\u0144skich i brytyjskich, boomu konsumpcyjnego w USA i Europie Zachodniej oraz powstania szeregu kluczowych tez istotnych dla wsp\u00f3\u0142czesnej ekonomii, a obowi\u0105zuj\u0105cych do dnia dzisiejszego. Lata 50 i 60 w USA i Europie Zachodniej by\u0142y czasami kszta\u0142towania si\u0119 najwa\u017cniejszych tez wiedzy mened\u017cerskiej na \u015bwiecie. P\u00f3\u017aniejsze „kamienie milowe” to oczywi\u015bcie rozw\u00f3j internetu. Czy obecny kryzys wp\u0142ynie na weryfikacj\u0119 tez zwi\u0105zanych z wiedz\u0105 o zarz\u0105dzaniu ( w tym koncepcj\u0105 marketingu ? ). W moim przekonaniu – tak. Rozumiany mi\u0119dzy innymi jako pewn\u0105 rewizj\u0119 lansowanych na \u015bwiecie ameryka\u0144skich modeli zarz\u0105dzania. Modeli, przynosz\u0105cych ich tw\u00f3rcom i propagatorom konkretne przychody w postaci wp\u0142yw\u00f3w z ksi\u0105\u017cek, seminari\u00f3w, konferencji czy kongres\u00f3w. Pozytywny artyku\u0142 w „Harvard Business Review” przek\u0142ada si\u0119 natychmiast na wymiar globalnego biznesu autora artyku\u0142u. Sprzeda\u017c wiedzy (w kontek\u015bcie modelu ameryka\u0144skiego) jest nadal pot\u0119\u017cnym biznesem – i warto o tym pami\u0119ta\u0107. Tutaj nie spos\u00f3b nie zgodzi\u0107 si\u0119 z tez\u0105 Grzegorza Kiszluka, w kt\u00f3rej postuluje on bezkrytyczne przyjmowanie wiedzy made in USA, czego prof. Philip Kotler nie komentuje. Moim z kolei niedo\u015bcig\u0142ym marzeniem, jest konferencja w USA, kt\u00f3r\u0105 poprowadz\u0105 polscy mened\u017cerowie i np. b\u0119d\u0105 opowiada\u0107 jak radzili sobie podbijaniem rynk\u00f3w europejskich :)) Mo\u017ce kiedy\u015b uda si\u0119 przeprowadzi\u0107 taki projekt \ud83d\ude42 Cho\u0107by eksperymentalnie.<\/p>\n

Dezawuacja s\u0142owa „marketing” jest faktem i potwierdzaj\u0105 to Panowie obaj. Dezawuacja rozumiana jako swoisty „dysonans poznawczy”: wszelkie komentarze dotycz\u0105ce rozwoju mikroekonomicznego, na pierwszy plan wysuwaj\u0105 dwa kluczowe elementy: marketing i innowacj\u0119. Niestety, ten pierwszy kojarzony jest nadal wy\u0142\u0105cznie z komunikacj\u0105 lub typowymi technikami socjotechnicznymi. Innowacja – pi\u0119knie wygl\u0105da jako has\u0142o we wnioskach o finansowanie ze \u015brodk\u00f3w unijnych czy folderach reklamowych, a w rzeczywisto\u015bci strategia wykorzystywania pomys\u0142\u00f3w, eksperymentowania z nimi czy ponoszenia ryzyka w firmach pozostawia bardzo wiele do \u017cyczenia.<\/p>\n

Znamienny przyk\u0142ad: pewien polski przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry opatentowa\u0142 metod\u0119 utylizacji odpad\u00f3w niebezpiecznych, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Banku Gospodarstwa Krajowego o dofinansowanie innowacji – specjaln\u0105 form\u0119 pa\u0144stwowego wsparcia nowych technologii. Uzyska\u0142 odpowied\u017a odmown\u0105, kt\u00f3r\u0105 uzasadniono tym, i\u017c wniosek nie dotyczy nowej technologii. „Nowa technologia” bowiem zosta\u0142a zdefiniowana jako taka, kt\u00f3ra jest stosowana w Europie Zachodniej nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 3 lata. A poniewa\u017c wspomniane rozwi\u0105zanie, nie jest jeszcze stosowane na zachodzie – to nie jest innowacj\u0105… (sic!) (1). W Polsce funkcjonuje nadal anegdota, \u017ce jak co\u015b jest dobre, to trzeba to zawie\u017a\u0107 do USA. I jak tam powiedz\u0105, \u017ce to jest dobre – to to wtedy dopiero b\u0119dzie dobre ….<\/p>\n

Profesor Kotler ( oby \u017cy\u0142 wiecznie \ud83d\ude42 27 maja sko\u0144czy\u0142 78 lat. Jest nie tylko profesorem honorowym, ale z powodzeniem mo\u017cna nazwa\u0107 go „flying Professor” \ud83d\ude42 Jednak\u017ce, niekt\u00f3rzy zastanawiaj\u0105 si\u0119 jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 rozw\u00f3j wiedzy o marketingu za jakich\u015b czas ? Gdzie b\u0142yszcz\u0105 wschodz\u0105ce gwiazdki marketingu ? Gdzie s\u0105 autorytety ? Gdzie uczniowie mistrza ? Czy znajdziemy ich w\u015br\u00f3d akademik\u00f3w ? A mo\u017ce praktyk\u00f3w i wizjoner\u00f3w biznesu ? Wiedza o marketingu jest interdyscyplinarna, zbudowana w oparciu o do\u015bwiadczenie tysi\u0119cy firm. Nie od dzi\u015b prof. Kotlera nazywa si\u0119\u00a0„Kosza\u0142kiem Opa\u0142kiem Marketingu”<\/em>, ze wzgl\u0119du na mistrzowskie opracowanie materia\u0142\u00f3w, wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w oraz – co najwa\u017cniejsze – nadanie marketingowi wsp\u00f3lnego, mi\u0119dzynarodowego j\u0119zyka tej dziedziny (kt\u00f3rym pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 dzi\u015b wszyscy specjali\u015bci). I to jest chyba jedna z najistotniejszych warto\u015bci – tutaj Kotler bardzo przypomina mi Tolkiena \ud83d\ude42<\/p>\n

Kilkukrotnie uda\u0142o mi si\u0119 spotka\u0107 jak i korespondowa\u0107 z prof. Kotlerem. Niejednokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce jest autorem podr\u0119cznika marketingu. A podr\u0119czniki – jak wiadomo, s\u0105 pisane przez profesor\u00f3w. Praktycy, koncentruj\u0105 si\u0119 na poradnikach. O ile od podr\u0119cznik\u00f3w wymaga si\u0119 najwy\u017cszej jako\u015bci ( i seria „Marketing Management” zdaje si\u0119 j\u0105 potwierdza\u0107) o tyle z poradnikami bywa r\u00f3\u017cnie. Na p\u00f3\u0142ce znajdziemy zar\u00f3wno rewelacyjnego Setha Godina czy Ala i Laur\u0119 Ries\u00f3w, jak i tytu\u0142y w stylu ” Jak zarobi\u0107 milion w tydzie\u0144 i si\u0119 nie spoci\u0107”. Przypomn\u0119 ( jak niekt\u00f3rzy nie pami\u0119taj\u0105) – wiele polskich podr\u0119cznik\u00f3w marketingu z pocz\u0105tku lat 90-tych by\u0142o hm… „wzorowane” na „Marketing Management”. I parafrazuj\u0105c Marka Twaina ” spu\u015b\u0107my zas\u0142on\u0119 milczenia na koniec tej sceny”. Absolutnie nie umniejszaj\u0105c dorobku polskiej „kadrze senior\u00f3w marketingu” czyli ok. 50 akademikom, kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 rozwojem tej dziedziny wiedzy przed 1989r.<\/p>\n

W moim osobistym przekonaniu, studenci powinni otrzymywa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Kotlera na II roku studi\u00f3w. Wcze\u015bniej – powinni oberwa\u0107 t\u0105 ceg\u0142\u0105 w g\u0142ow\u0119, z rad\u0105, aby nie zagl\u0105dali do niej ZANIM nie poznaj\u0105 istoty mikromarketingu. Zanim nie zrozumiej\u0105 podstawowych relacji zarz\u0105dzania rynkiem i proces\u00f3w w ma\u0142ych i \u015brednich firmach. Zanim wr\u0119cz namacalnie – nie do\u015bwiadcz\u0105 wp\u0142ywu cen na sprzeda\u017c, roli klienta, wagi rozpoznania rynku czy istoty efektywnej dystrybucji. Profesor Kotler proponowa\u0142 kiedy\u015b, aby marketerzy zaczynali karier\u0119 w dzia\u0142ach zaopatrzenia. Moim zdaniem, studenci marketingu powinni popracowa\u0107 kilka dni na straganie warzywnym z pe\u0142n\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 kszta\u0142towania cen. Z kolei strategom, przyda\u0142aby si\u0119 odrobina historii wojskowo\u015bci.<\/p>\n

Kotler wspomina o efektach marketingu. Tak, to prawda. Dla mnie „Marketing Warto\u015bci” prof. Petera Doyla (nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c niestety) to latarnia morska na tym wzburzonym oceanie. W Polsce – prace dr Roberta Kozielskiego czy prof. Grzegorza Karasiewicza, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inspiruj\u0105cymi ognikami. Dzi\u015b marketerzy i handlowcy powinni wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107, a nie konkurowa\u0107. Dla mnie osobi\u015bcie, dyskusja na temat konkurowania marketingu i sprzeda\u017cy, jest powa\u017cnym nieporozumieniem (kt\u00f3re mog\u0119 zrzuci\u0107 chyba na karb niedoskona\u0142o\u015bci kszta\u0142cenia).<\/p>\n

O kszta\u0142ceniu marketer\u00f3w nie chc\u0119 si\u0119 rozpisywa\u0107.. O jako\u015bci kadry. O tym, \u017ce z marketingiem ma do czynienia moja nastoletnia c\u00f3rka na lekcjach przedsi\u0119biorczo\u015bci w swoim liceum w du\u017cym mie\u015bcie. Nie b\u0119d\u0119 o tym pisa\u0107 – musia\u0142bym ponownie parafrazowa\u0107 Marka Twaina …<\/p>\n

Profesor Kotler pos\u0142uguje si\u0119 zawsze przyk\u0142adami wspania\u0142ych, wielkich firm. Najcz\u0119\u015bciej korporacji. Firmami, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 cz\u0119sto na rynkach masowych, operuj\u0105c olbrzymimi bud\u017cetami marketingowymi. Lub firmach przemys\u0142owych, o zasi\u0119gu globalnym lub p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skim. Tego typu przyk\u0142ady maj\u0105 swoje wady i zalety. Czy ta wiedza przyda si\u0119 specjali\u015bcie ds. marketingu w regionalnej hurtowni lub ma\u0142emu producentowi sok\u00f3w ? Polska nie jest rajem korporacji … Lubi\u0119 tutaj podawa\u0107 przyk\u0142ad Setha Godina, kt\u00f3ry zdefiniowa\u0142 poj\u0119cie „konglomeratu medialno-reklamowego”. Firma wymy\u015bla produkt, dostarcza wagon pieni\u0119dzy na reklam\u0119 co skutkuje masowym atakiem promocyjnym w mediach, sprzeda\u017c\u0105 w sklepach oraz zarobieniem fury pieni\u0119dzy, kt\u00f3ra … s\u0142u\u017cy finansowaniu kolejnego „konglomeratu”. Co\u015b w tym niestety jest. Zapominamy przy okazji o roli du\u017cych, ma\u0142ych i \u015brednich agencji reklamowych, kszta\u0142tuj\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107 marketera. Wed\u0142ug bada\u0144 Grzegorza Kiszluka prezentowanych na pewnej konferencji, a\u017c 80% firm czerpie swoj\u0105 wiedz\u0119 o marketingu od firm reklamowych. Czy w zwi\u0105zku z tym mo\u017ce nas dziwi\u0107 fakt powszechnych skojarze\u0144 z funkcjami agencyjnymi ? Niejednokrotnie przekonuj\u0119 si\u0119, \u017ce niedouczony, niedo\u015bwiadczony marketer, bywa „ob\u0142askawiany” przez fajn\u0105, sympatyczn\u0105 firm\u0119 reklamow\u0105. Kolejna parafraza: „Ketchup Schroedera” (2) Domana Nowakowskiego – „b\u0119dziemy r\u017cn\u0105\u0107 tego klienta przez ca\u0142e \u017cycie”.<\/p>\n

Tak – nie obawiam si\u0119 tego powiedzie\u0107. S\u0105 agencje reklamowe, kt\u00f3re po prostu „r\u017cn\u0105 swoich klient\u00f3w na du\u017c\u0105 kas\u0119”. Wykorzystuj\u0105c w pe\u0142ni ich niewiedz\u0119, brak \u015bwiadomo\u015bci, totaln\u0105, reklamow\u0105 indolencj\u0119 czy po prostu naiwno\u015b\u0107. U ilu\u017c agencji tego typu podej\u015bcie jest podwalin\u0105 prowadzonego biznesu ? Kto jest winny ? Niestety – marketer i w\u0142a\u015bciciele firmy… A w zasadzie ich g\u0142owy.<\/strong><\/p>\n

Trudno wieszczy\u0107 koniec masowej komunikacji. Nadal to bardzo efektywny kana\u0142. Ale mam nadziej\u0119, \u017ce w Polsce rozwin\u0105 si\u0119 efektywne narz\u0119dzia w wymiarze lokalnym czy specyficzne rozwi\u0105zania niszowe. Firmy, coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 b\u0119d\u0105 musia\u0142y po\u015bwi\u0119ca\u0107 segmentom rynku i rozwojowi projekt\u00f3w marketingowych wewn\u0105trz nich. Idea „my\u015blenia globalnego – dzia\u0142ania lokalnego” b\u0119dzie mia\u0142a sw\u00f3j praktyczny wymiar. Mam nadziej\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozpaczliwe praktyki nadawc\u00f3w polskich medi\u00f3w ( np. TVN – zmniejszenie nat\u0119\u017cenia d\u017awi\u0119ku filmu, aby blok reklamowy „zaszokowa\u0142” widza g\u0142o\u015bno\u015bci\u0105) b\u0119d\u0105 pi\u0119tnowane przez bran\u017c\u0119 jako nieetyczne. A dane s\u0105 twarde – ogl\u0105dalno\u015b\u0107 filmu czy programu, ZNACZNIE r\u00f3\u017cni si\u0119 od ogl\u0105dalno\u015bci blok\u00f3w reklamowych. I warto, aby ci, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 o produkcji i emisji kolejnych, reklamowych gniot\u00f3w – wzi\u0119li ten fakt pod uwag\u0119. Podobnie, zafascynowanych si\u0142\u0105 internetu, warto przypomnie\u0107, \u017ce „ogl\u0105dalno\u015b\u0107” czy „wy\u015bwietlenie” banera to nie to samo co „klikalno\u015b\u0107”. R\u00f3wnie\u017c to, \u017ce kto\u015b wys\u0142a\u0142 milion newsletter\u00f3w, jest wy\u0142\u0105cznie miar\u0105 statystyczn\u0105 \u2026 Jak te\u017c daleki jest tego zwi\u0105zek z ostatecznym zainteresowaniem tre\u015bci\u0105 czy skorzystaniem z oferty.<\/p>\n

Problemem zbyt wielu firm, jest powielanie takich samych lub \u0142udz\u0105co podobnych modeli dzia\u0142a\u0144 na rynku.<\/strong>Skutkiem s\u0105 wkurzeni klienci, rzucaj\u0105cy s\u0142uchawk\u0105 (telemarketing), traktuj\u0105cy ka\u017cd\u0105 informacj\u0119 mailow\u0105 jako spam czy hurtowo wysy\u0142aj\u0105cy korespondencj\u0119 firmow\u0105 do Koszalina … Oczywi\u015bcie – ka\u017cdy kij ma dwa ko\u0144ce. Dla mnie jest to r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3d na brak umiej\u0119tno\u015bci zarz\u0105dzania informacj\u0105 wewn\u0105trz organizacji i dba\u0142o\u015bci o rozw\u00f3j oparty o wiedz\u0119. Ile\u017c firm ma zbudowany wewn\u0119trzny system informacji rynkowej, oparty cho\u0107by o takie narz\u0119dzia jak Wiki czy One Note ?<\/p>\n

Z mojego punktu widzenia, marketer zbyt rzadko jest mened\u017cerem projekt\u00f3w. Zbyt cz\u0119sto administratorem tego, co wymy\u015bli w\u0142a\u015bciciel, prezes, agencja czy firma PR. Zbyt ma\u0142o od niego zale\u017cy i zbyt wiele czasu po\u015bwi\u0119ca na zagadnienia nie zwi\u0105zane z istot\u0105 rynku.<\/strong><\/p>\n

S\u0105 firmy, w kt\u00f3rych poprzez wewn\u0119trzne systemy szkole\u0144, motywacji czy coachingu – „hoduje” si\u0119 „fighter\u00f3w” – odpowiedzialnych za marketing czy sprzeda\u017c. O ile „fighterzy handlowi” mog\u0105 nierzadko si\u0119 wykaza\u0107 ( przedsi\u0119biorca w przypadku proces\u00f3w sprzeda\u017cy, jest sk\u0142onny ponie\u015b\u0107 okre\u015blone ryzyko), o tyle „fighterzy marketingowi” powinni realizowa\u0107 projekty najmniej kosztowne, najmniej ryzykowne, a najlepiej takie jak konkurencja tylko lepsze ( czytaj: ta\u0144sze i bardziej efektywne). Podobna sytuacja jest w przypadku rekrutacji: szuka si\u0119 fighter\u00f3w, a zakres obowi\u0105zk\u00f3w w praktyce (czytaj: odpowiedzialno\u015bci i kompetencji) dotyczy „urz\u0119dnika marketingu i sprzeda\u017cy” ….<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny marketer, to kreator rynku – wizjoner, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy w sobie olbrzymi\u0105 wiedz\u0119 o kliencie, trendach i procesach ekonomicznych. I potrafi zamieni\u0107 je w wykreowan\u0105 mark\u0119, przygotowa\u0107, wprowadzi\u0107 i zarz\u0105dza\u0107.<\/p>\n

Dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c ( ze wzgl\u0119du na znaczenie narz\u0119dzi marketingu, jako kszta\u0142tuj\u0105cych postawy spo\u0142eczne), mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o czym\u015b, co nazwa\u0142em „roboczo” – „marketingiem zr\u00f3wnowa\u017conym”. Marketingiem, kt\u00f3ry nie wyniszcza klient\u00f3w poprzez bezmy\u015blny drena\u017c ich portfeli czy typowo oszuka\u0144cze czy socjotechniczne metody. M\u00f3wmy raczej o marketingu, kt\u00f3ry rozwija dialog klienta i firmy. Anga\u017cuje w proces rozwoju, innowacji. Czego efektem s\u0105 zyski jednej i drugiej strony.<\/p>\n

PS.<\/strong> Nie narzekajmy- zacznijmy si\u0119 cieszy\u0107 z tego, \u017ce \u2026 narzekamy. Narzekaj\u0105c – identyfikujemy to co nale\u017cy zmieni\u0107. Poddajemy pod w\u0105tpliwo\u015b\u0107 tezy, kt\u00f3re do tej pory wydawa\u0142y si\u0119 s\u0142uszne. Obalamy lub potwierdzamy ich znaczenie. Zaczynamy my\u015ble\u0107. I dzia\u0142a\u0107 – i o to chodzi …W \u015bwiecie, dominowanym coraz cz\u0119\u015bciej przez bezmy\u015blnych golem\u00f3w, og\u0142upionych konsumpcjonizmem – my\u015blenie ma przed sob\u0105 \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 :))<\/p>\n

PS2.<\/strong> Wiem, \u017ce to truizm, ale tak jak adept historii sztuki, powinien zna\u0107 Estreichera, tak adept sztuki marketingu, nie powinien opuszcza\u0107 mur\u00f3w uczelni bez znajomo\u015bci Kotlera. Chyba, \u017ce uznamy \u017ce solidne podr\u0119czniki nie s\u0105 ju\u017c przydatne do niczego :)))).<\/p>\n

(1) \u0179r\u00f3d\u0142o: A.Grzeszak, Polityka 27 z 4-07-2009 ” G\u0142ow\u0105 do przodu” str. 41
\n(2) https:\/\/www.filmpolski.pl\/fp\/index.php\/52978<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ad vocem: https:\/\/www.brief.pl\/gdzie-jest-marketing\/ Peter Drucker powiedzia\u0142 ”\u00a0najlepszym sposobem przepowiadania przysz\u0142o\u015bci jest jej tworzenie. Najwi\u0119ksz\u0105 nadziej\u0119 stanowi wi\u0119c my\u015blenie innowacyjne” ( […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[747],"tags":[90,94,135,170,330,376,566],"class_list":["post-349","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marketing","tag-blog","tag-blog-o-marketingu","tag-cmo","tag-dzial-marketingu","tag-kotler","tag-marketing","tag-rynkologia"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKYj5-5D","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=349"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5968,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/349\/revisions\/5968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}