![\"kotarbinski-com-blog-o-marketingu-rynkologia-ekonomia-marka-brand-jacek\"](\"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/kotarbinski-com-blog-o-marketingu-rynkologia-ekonomia-marka-brand-jacek.jpg?w=640\")
<\/p>\nDw\u00f3ch moich czytelnik\u00f3w zmusi\u0142o mnie do napisania tej notki. Stwierdzili, \u017ce mo\u017ce i mnie troch\u0119 lubi\u0105, ale kompletnie si\u0119 ze mn\u0105 nie zgadzaj\u0105. Uwielbiam takie sytuacje. Sp\u00f3r jest zaczynem doskona\u0142ej dyskusji. Emocje, kt\u00f3re w sporze si\u0119 pojawiaj\u0105, s\u0105 alarmem bojowym dla Twoich synaps. Zak\u0142adaj\u0105 he\u0142my na g\u0142owy i w trybie alarmowym atakuj\u0105 nerwy palc\u00f3w, kt\u00f3re \u015bmigaj\u0105 po klawiaturze.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
O co posz\u0142o? Oczywi\u015bcie o Steva Jobsa i o manipulacj\u0119. W sieci kr\u0105\u017c\u0105 jego zdj\u0119cia z ostatnich dni \u017cycia, schorowanego, um\u0119czonego i ju\u017c bliskiego \u015bmierci. Do zdj\u0119\u0107 do\u0142\u0105czony jest poni\u017cszy tekst:<\/p>\n
Ostatnie s\u0142owa Steve’a Jobsa:\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n
Osi\u0105gn\u0105\u0142em szczyt sukcesu w biznesie. W oczach innych, moje \u017cycie sta\u0142o si\u0119 symbolem sukcesu.\u00a0<\/em>Jednak opr\u00f3cz pracy, mam niewiele rado\u015bci. Bogactwo nie robi ju\u017c na mnie \u017cadnego wra\u017cenia.\u00a0<\/em>W tej chwili, le\u017c\u0105c na \u0142\u00f3\u017cku szpitalnym i rozpami\u0119tuj\u0105c ca\u0142e \u017cycie, zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wszystkie osi\u0105gni\u0119cia i bogactwa, z kt\u00f3rych kiedy\u015b by\u0142em tak dumny, sta\u0142y si\u0119 nieistotne w obliczu mojej rych\u0142ej \u015bmierci.\u00a0<\/em>Kiedy w ciemno\u015bci, patrz\u0119 na zielone \u015bwiat\u0142a urz\u0105dzenia do sztucznego oddychania i s\u0142ysz\u0119 jego mechaniczne d\u017awi\u0119ki, czuj\u0119 oddech zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 \u015bmierci.<\/em>Dopiero teraz rozumiem, \u017ce nawet je\u015bli zgromadzisz du\u017co pieni\u0119dzy, nagle chcesz realizowa\u0107 cele, kt\u00f3re nie s\u0105 zwi\u0105zane z bogactwem. Jest co\u015b wa\u017cniejszego: mi\u0142o\u015b\u0107, sztuka, marzenia z twojego dzieci\u0144stwa.<\/em>Nie, nie uganiaj si\u0119 za bogactwem, to mo\u017ce robi\u0107 tylko osoba tak zakr\u0119cona jak ja.<\/em>B\u00f3g stworzy\u0142 nas, aby ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 poczu\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 w sercu, a nie biega\u0142 za z\u0142udzeniami budowanymi przez s\u0142aw\u0119 i pieni\u0105dze, tak jak ja to robi\u0142em w moim \u017cyciu. Teraz wiem, \u017ce nie mog\u0119 zabra\u0107 je ze sob\u0105.\u00a0<\/em>Jedyne co si\u0119 liczy to wspomnienia wzmocnione mi\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0<\/em>To jest prawdziwe bogactwo, kt\u00f3re b\u0119dzie sz\u0142o za tob\u0105; b\u0119dzie ci towarzyszy\u0142o, da si\u0142\u0119 i \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re ci\u0119 poprowadzi.<\/em>Mi\u0142o\u015b\u0107 nie zna granic. B\u0119dzie ci towarzyszy\u0107 nawet poza granice \u017cycia. Przeniesie si\u0119 tam, gdzie chcesz si\u0119 uda\u0107. D\u0105\u017c do osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w, kt\u00f3re sobie wyznaczasz. Wszystko jest w twoim sercu i w twoich r\u0119kach.<\/em>Kt\u00f3re \u0142\u00f3\u017cko jest najdro\u017csze na \u015bwiecie? \u0141\u00f3\u017cko szpitalne.<\/em>Je\u015bli masz pieni\u0105dze, mo\u017cesz zatrudni\u0107 kogo\u015b do prowadzenia twojego samochodu, ale nie jeste\u015b w stanie zatrudni\u0107 kogo\u015b, kto zabierze chorob\u0119, kt\u00f3ra ci\u0119 zabija.<\/em>Rzeczy zagubione mo\u017cna odnale\u017a\u0107. Ale jest jedna rzecz, kt\u00f3rej nigdy nie mo\u017cna znale\u017a\u0107, gdy j\u0105 stracisz \u2013 \u017cycie.<\/em>Niezale\u017cnie od tego, na jakim etapie \u017cycia jeste\u015bmy teraz, w ko\u0144cu b\u0119dziemy musieli zmierzy\u0107 si\u0119 z chwil\u0105, gdy kurtyna opadnie.<\/em>Szanuj swoj\u0105 rodzin\u0119, kochaj wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, szanuj znajomych …\u00a0<\/em>Traktuj wszystkich dobrze i dbaj o przyja\u017anie.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Oczywi\u015bcie tego typu wrzutki\u00a0s\u0105 b\u0142yskawicznie weryfikowane przez sie\u0107 i dociekliwych internaut\u00f3w. Dan Evon w serwisie Snopes.com 9 listopada 2015r. odkrywa fa\u0142sz\u00a0przypisania tych s\u0142\u00f3w Stevowi Jobsowi w tek\u015bcie\u00a0The Pursuit of iHappiness<\/a>. Typowy fejk, mogliby\u015bmy p\u00f3j\u015b\u0107 dalej, a\u017c tu nagle \u2026<\/p>\n
W dyskusji na ten temat u\u017cywam s\u0142\u00f3w: \u201eTo jest podpa\u0142k\u0105 pod virala. Chyba wol\u0119 manipulacj\u0119, kt\u00f3ra zwr\u00f3ci ludziom uwag\u0119 na wa\u017cny problem, nawet je\u015bli fa\u0142szywie u\u017cyje znanej osoby, kiedy anonimowej nikt nie s\u0142ucha. Tutaj nie ma mema z czyj\u0105\u015b reklama. A t\u0142um czy cyfrowy czy digitalowy zawsze by\u0142 naiwny. To cecha ka\u017cdego t\u0142umu.\u201d<\/em> To zaognia dyskusj\u0119, sugeruj\u0105c \u017ce jestem mi\u0142o\u015bnikiem manipulacji. Naprawd\u0119? Zmierzmy si\u0119 mo\u017ce z tym s\u0142owem, poniewa\u017c dla niekt\u00f3rych mo\u017ce brzmie\u0107 jak najci\u0119\u017csza obelga.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie kilka sytuacji:<\/p>\n
\n
- Czy kiedy sk\u0142adasz \u017cyczenia pa\u0144stwu m\u0142odym przed ko\u015bcio\u0142em, zwracasz uwag\u0119 dziewczynie, \u017ce ma rozdarte rajstopy z ty\u0142u, wystaj\u0105 jej czerwone majtki, a panu m\u0142odemu „jedzie z otworu paszczowego” gorza\u0142k\u0105 po wieczorze kawalerskim? Nie, na takie uwagi mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie tylko najbli\u017csza rodzina lub naprawd\u0119 bliscy przyjaciele czyli \u201ezainwestuj w tic-taki bo ci jedzie\u201d –> Osio\u0142 do Shreka.<\/li>\n
- Czy kiedy idziesz na kolacj\u0119 z fajn\u0105 dziewczyn\u0105\/ch\u0142opakiem, na kt\u00f3rej Ci zale\u017cy, to w t\u0119 uroczysto\u015b\u0107 za\u0142o\u017cysz brudne jeansy, przepocon\u0105 koszulk\u0119 i nie b\u0119dziesz si\u0119 my\u0107 przez tydzie\u0144? Masz na przyk\u0142ad taki styl \u017cycia? Ultrahipsterski. Chyba nie.<\/li>\n
- Czy kiedy idziesz do przysz\u0142ych te\u015bci\u00f3w na pierwszy tak zwany „proszony” obiad, powiesz im \u017ce zupa jak\u0105 ci\u0119 cz\u0119stuj\u0105 jest na pierwszym miejscu Twoich potraw, kt\u00f3rych nie lubisz?\u00a0Wstaniesz gwa\u0142townie od sto\u0142u, powiesz, \u017ce nienawidzisz tej zupy i pewnie podano Ci j\u0105 celowo? Raczej nie. Zjesz ze smakiem, u\u015bmiechniesz si\u0119 i powiesz, \u017ce Ci bardzo smakowa\u0142a. Wiem co pisz\u0119, by\u0142em dok\u0142adnie w takiej sytuacji, a bohaterka by\u0142a og\u00f3rkowa.<\/li>\n<\/ul>\n
Gdyby przyj\u0105\u0107 purystyczne kryteria manipulacji, to wszystkie powy\u017csze sytuacje takowymi s\u0105. Nie jeste\u015bmy szczerzy, ukrywamy co\u015b, prawdziwa hipokryzja. Czyli codziennie k\u0142amiemy i k\u0142amiemy? Tylko wobec najbli\u017cszych pozwalamy sobie na g\u0142\u0119bokie wkraczanie w przestrze\u0144 osobist\u0105, ale to jest cecha rodziny.<\/p>\n
Jest zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy \u201emanipulacj\u0105\u201d, a \u201ewywieraniem wp\u0142ywu\u201d<\/span>. Te poj\u0119cia bardzo cz\u0119sto si\u0119 mieszaj\u0105. Klasykiem dziedziny wywierania wp\u0142ywu, jest Robert Cialdini i jego 6 regu\u0142:<\/p>\n
#1 Regu\u0142a wzajemno\u015bci<\/span>: je\u015bli zrobi\u0142e\u015b mi jak\u0105\u015b przys\u0142ug\u0119, czuj\u0119 si\u0119 moralnie zobligowany do tego, \u017ceby si\u0119 jako\u015b odwdzi\u0119czy\u0107. W wielu kulturach najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105, jest uratowanie komu\u015b \u017cycia.\u00a0 W naszej codzienno\u015bci to ca\u0142a sfera obdarowywania si\u0119 prezentami lub robienia r\u00f3\u017cnych przys\u0142ug.<\/p>\n
#2 Regu\u0142a spo\u0142ecznej s\u0142uszno\u015bci<\/span>: je\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142eczna zachowuje si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b, to znaczy, \u017ce ma racj\u0119. Nie b\u0119d\u0119 biega\u0142 w Bo\u017ce Narodzenie i nie polewa\u0142 bliskich wod\u0105. W\u0142a\u015bciwe zachowania spo\u0142eczne zale\u017cne s\u0105 te\u017c od kr\u0119gu kulturowego. W Malezji ca\u0142owanie si\u0119 polega na dotykaniu koniuszkami nosa, w Hiszpanii \u2013ca\u0142ujemy si\u0119 w policzki, a w Indiach okazywanie publicznie czu\u0142o\u015bci nie jest mile widziane i para musi si\u0119 chowa\u0107 w parku za parawanikami.<\/p>\n
#3 Regu\u0142a sympatii<\/span>: je\u015bli Ci\u0119 lubi\u0119, ch\u0119tniej zrobi\u0119 to o co mnie prosisz. To nie wymaga raczej t\u0142umaczenia, ale zauwa\u017c: oznacza to te\u017c trudno\u015b\u0107 w odmowie spe\u0142nienia pro\u015bby. Przyjaciele czy znajomi ucz\u0105 si\u0119 sobie odmawia\u0107, bez wzajemnej urazy. To te\u017c cecha przedsi\u0119biorc\u00f3w \u2013 oddzielanie sympatii do ludzi, od twardych regu\u0142 biznesu.<\/p>\n
#4 Regu\u0142a autorytetu<\/span>: je\u015bli uwa\u017cam Ci\u0119 za autorytet to b\u0119d\u0119 Ci wierzy\u0142, ch\u0119tnie spe\u0142ni\u0119 Twoj\u0105 pro\u015bb\u0119. To akurat \u0142atwo sprawdzi\u0107. Wyjd\u017a na ulic\u0119 i popro\u015b obcych ludzi o 5 z\u0142otych. Teraz przebierz si\u0119 za ksi\u0119dza i zr\u00f3b to samo. Prawda, \u017ce jako przebrany ksi\u0105dz zyskasz wi\u0119cej? Je\u015bli nie mam racji, oddam Ci te 5 z\u0142otych \ud83d\ude42<\/p>\n
#5 Regu\u0142a niedost\u0119pno\u015bci<\/span>: „co\u015b co jest rzadkie, na pewno jest dobre”. Tak zyska\u0142 s\u0142aw\u0119 w Niemczech Red Bull, pocz\u0105tkowo \u201eprzemycany\u201d z Austrii. Niedost\u0119pno\u015b\u0107 budowa\u0142a legend\u0119. Jeden ze sk\u0142adnik\u00f3w napoju powodowa\u0142, \u017ce nie by\u0142 jeszcze legalnie dopuszczony do obrotu. By\u0142 to jeden z element\u00f3w, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 s\u0142aw\u0119 marki.<\/p>\n
#6 Regu\u0142a zaanga\u017cowania<\/span>: je\u017celi ju\u017c z czego\u015b zacz\u0105\u0142em korzysta\u0107, b\u0119d\u0119 to robi\u0142 dalej. Naj\u0142atwiej to wyt\u0142umaczy\u0107 przy reklamie np. aplikacji. Korzystaj za 0,99 z\u0142. Przez 3 miesi\u0105ce. Oczywi\u015bcie, w reklamie nie ma informacji, \u017ce po 3 miesi\u0105cach przechodzisz na pe\u0142ny abonament 19,99z\u0142. Poniewa\u017c rozpoczynaj\u0105c korzystanie z us\u0142ugi podajesz numer karty, kolejne op\u0142aty schodz\u0105 z niej automatycznie. Klient podejmuje decyzj\u0119 \u201ewidz\u0105c\u201d kwot\u0119 0,99 czyli \u201eprawie darmo\u201d. Potem mo\u017ce ju\u017c nie rezygnowa\u0107 bo kwota 19,90z\u0142. b\u0119dzie dla niego niedostrzegalna.<\/p>\n
Wspomniana historia ze Stevem Jobsem jest dok\u0142adnym odzwierciedleniem #4 regu\u0142y \u2013 Regu\u0142y Autorytetu. Natomiast trzeba wspomnie\u0107 tu o cyfrowych kana\u0142ach dystrybucji tre\u015bci, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 troch\u0119 od wzajemnych relacji ludzkich ad personam. Podkre\u015blam to dlatego, \u017ce komunikacja mi\u0119dzyludzka w przestrzeni cyfrowej to nadaj \u015bwie\u017ca sfera bada\u0144 psychologii. \u00a0Spo\u0142eczne relacje w przestrzeni elektronicznej np. hejt #hejtolandia, znaczenie autorytet\u00f3w, wp\u0142yw jaki wywo\u0142uje wprowadzanie w b\u0142\u0105d itp. s\u0105 stosunkowo \u015bwie\u017c\u0105 dziedzina wiedzy ( w por\u00f3wnaniu oczywi\u015bcie do ca\u0142ej historii bada\u0144 spo\u0142ecznych).\u00a0 To samo dotyczy poj\u0119cia \u201efake\u201d czyli informacji z gruntu nieprawdziwej lub przypisaniu (w tym przypadku) okre\u015blonych s\u0142\u00f3w, znanej osobie. Innym poj\u0119ciem jest \u201ehoax<\/a>\u201d czyli pos\u0142ugiwanie si\u0119 mistyfikacjami, wprowadzaniem w b\u0142\u0105d. W przestrzeni realnej takim wydarzeniem by\u0142 hipermarket \u201eCzeski sen<\/a>\u201d, studencki projekt zrealizowany w 2004r.<\/p>\n
\u201eFake\u201d<\/em> jest stosunkowo popularn\u0105 form\u0105 mistyfikacji elektronicznej, kreuj\u0105cej virala. Powod\u00f3w jest kilka:<\/p>\n
\n
- szybko\u015b\u0107<\/span> rozprzestrzeniania si\u0119 informacji,<\/li>\n
- emocje<\/span> (udost\u0119pni\u0119 to i poka\u017c\u0119 innym TERAZ!<\/span>),<\/li>\n
- wykorzystanie regu\u0142y #4<\/span> \u201eje\u015bli \u017ar\u00f3d\u0142o jest wiarygodne, to informacja te\u017c jest wiarygodna\u201d, im silniejszy \u0142adunek emocjonalny \u201edoczepiony\u201d do przekazu tym lepiej.<\/li>\n<\/ul>\n
W tym przypadku owym \u201e\u0142adunkiem\u201d s\u0105 poruszaj\u0105ce zdj\u0119cia \u00a0chorego Steva Jobsa. \u201eWirus\u201d internetowy sk\u0142ada si\u0119 bowiem najcz\u0119\u015bciej z dw\u00f3ch sk\u0142adnik\u00f3w: informacja + emocja, firmy \u201edoklejaj\u0105\u201d do siebie dodatkowo swoj\u0105 reklam\u0119.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie zdanie:<\/p>\n
\n
- \u017bycie jest pi\u0119kne!<\/em> Powiedzia\u0142 Dalajlama.<\/li>\n
- \u017bycie jest pi\u0119kne!<\/em> Powiedzia\u0142 Janek Kowalski.<\/li>\n
- \u017bycie jest pi\u0119kne!<\/em> Powiedzia\u0142 Adolf Hitler.<\/li>\n<\/ul>\n
Jak my\u015blisz, kt\u00f3re ze zda\u0144 b\u0119dzie najsilniejszym viralem? Uwa\u017cam, \u017ce ostatnie. Ka\u017cde z tych zda\u0144 jest takie samo. R\u00f3\u017cni je jedynie osoba wypowiadaj\u0105cego. Zaraz, zaraz \u2026 R\u00f3\u017cni? R\u00f3\u017cne s\u0105 przede wszystkim emocje<\/span>, prawda? W przypadku tre\u015bci przypisywanej Steve Jobsowi zastosowano dok\u0142adnie taki sam schemat. Emocje<\/span> maj\u0105 nie\u015b\u0107 okre\u015blony przekaz w sieci. Czy jest to fa\u0142sz? Tak. Wywieranie wp\u0142ywu? Tak. Manipulacja? Tutaj rodz\u0105 si\u0119 moje w\u0105tpliwo\u015bci \u2026<\/p>\n
Pow\u00f3d jest prosty. Niewa\u017cne, kto napisa\u0142 te s\u0142owa. Wa\u017cne jest co one ze sob\u0105 nios\u0105<\/span>. Nie uwa\u017cam, \u017ce cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki. Manipulowanie lud\u017ami, kt\u00f3re widz\u0119 codziennie w mikro i makro skali, niczego nie usprawiedliwia. \u00a0\u00a0Cel nie u\u015bwi\u0119ca \u015brodk\u00f3w<\/span>, prawda. Jest tylko jedno ma\u0142e \u201eale\u201d. Wyobra\u017a sobie, \u017ce konkuruj\u0105 ze sob\u0105 dwie warto\u015bci: Negatywna i Pozytywna. Negatywna<\/span> nie ma \u017cadnych opor\u00f3w by wykorzystywa\u0107 wszelkie techniki by skutecznie przebi\u0107 si\u0119 do Twojego m\u00f3zgu, b\u0119dzie Ci\u0119 zwodzi\u0107 i manipulowa\u0107. Czy Pozytywna<\/span> ma robi\u0107 to samo, \u017ceby by\u0107 r\u00f3wnie skuteczn\u0105? To ciekawy temat na inn\u0105 dyskusj\u0119. Jak je odr\u00f3\u017cni\u0107?<\/p>\n
\u0141atwo przypina\u0107 czemu\u015b \u0142atk\u0119. Nie nale\u017cy wierzy\u0107 wszystkiemu, co si\u0119 znajdzie w Internecie i serwisy typu Snopes.com s\u0105 bardzo potrzebne. Tyle, \u017ce niewa\u017cne moim zdaniem, czyje ostatecznie s\u0105 te s\u0142owa. Powt\u00f3rz\u0119, wa\u017cne jest co ze sob\u0105 nios\u0105. I na tym warto si\u0119 przede wszystkim skupi\u0107.<\/p>\n
![\"wydarzenia-kotarbinski-konferencje-prelegenci-marketing-sprzedaz\"](\"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/wydarzenia-kotarbinski-konferencje-prelegenci-marketing-sprzedaz.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"2\"](\"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/2.jpg\")
<\/a><\/p>\n