{"id":5514,"date":"2017-06-19T17:44:49","date_gmt":"2017-06-19T17:44:49","guid":{"rendered":"https:\/\/kotarbinski.wordpress.com\/?p=5514"},"modified":"2019-02-14T21:06:57","modified_gmt":"2019-02-14T21:06:57","slug":"czy-mediaworkerzy-pochlona-dziennikarzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/czy-mediaworkerzy-pochlona-dziennikarzy\/","title":{"rendered":"Czy mediaworkerzy poch\u0142on\u0105 dziennikarzy?"},"content":{"rendered":"

Jest 22 maja 1960 roku. Na izraelskim lotnisku l\u0105duje samolot linii El Al Israel Airlines z dyplomatami na pok\u0142adzie. Ale nie tylko. Nadbaga\u017c stanowi otumaniony narkotykami Adolf Eichmann \u2013 nazista brawurowo porwany 11 maja wieczorem z Argentyny, przez agent\u00f3w Mosadu. Izrael ma s\u0105dzi\u0107 jego zbrodnie na oczach ca\u0142ego \u015bwiata.\"\"<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

W 1960 roku telewizja jeszcze raczkowa\u0142a. Wiadomo\u015b\u0107 o schwytaniu Eichmanna obieg\u0142a \u015bwiat poprzez radio, pras\u0119, kroniki filmowe. Lud nie chcia\u0142 procesu, chcia\u0142 widowiskowej \u015bmierci potwora. Niemniej rozprawa musia\u0142a si\u0119 odby\u0107. Walczy\u0142 o ni\u0105 (pochodz\u0105cy z P\u0142o\u0144ska) premier Izraela Dawid Ben Gurion. Zale\u017ca\u0142o mu na tym by sam proces by\u0142 sprawiedliwy i g\u0142o\u015bny. Ca\u0142y \u015bwiat mia\u0142 pozna\u0107 ogrom zbrodni nazistowskich. Ponad 500 dziennikarzy z ca\u0142ego \u015bwiata mia\u0142o obserwowa\u0107 to wydarzenie, sam przebieg rozprawy s\u0105dowej rejestrowano. Ta\u015bmy by\u0142y dostarczane poczt\u0105 lotnicz\u0105 do redakcji stacji radiowych i telewizyjnym. \u015awiat mia\u0142 zobaczy\u0107 j\u0105dro ciemno\u015bci od wewn\u0105trz, spr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 jak zwyk\u0142y cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przytula w\u0142asn\u0105 \u017con\u0119, bawi si\u0119 z dzie\u0107mi i wyprowadza psa na spacer, w godzinach urz\u0119dowania morduje z zimn\u0105 krwi\u0105 lub planuje eksterminacj\u0119 setek tysi\u0119cy ludzi.<\/p>\n

Produkcja telewizyjna zosta\u0142a zlecona ameryka\u0144skiemu producentowi Miltonowi Fruchtmanowi, kt\u00f3ry re\u017cyseri\u0119 tv powierzy\u0142 wybitnemu dokumentali\u015bcie, Leo Hurwitzowi. Tymczasem pomimo wielu zabieg\u00f3w, ju\u017c drugiego dnia sala dla dziennikarzy \u2026 \u015bwieci\u0142a pustkami. Dziennikarzy bardziej interesowa\u0142 lot Jurija Gagarina i ameryka\u0144ska inwazja w Zatoce \u015awi\u0144, ni\u017c suchy, prawniczy wyw\u00f3d aktu oskar\u017cenia. \u2013 Chc\u0119 widzie\u0107 jego twarz!<\/em> \u2013 krzycza\u0142 Fruchtmann do Hurwitza. \u2013 Nie interesuj\u0105 mnie twoje ch\u0119ci poznania spektrum z\u0142a, mam widzie\u0107 jego emocje i emocje panuj\u0105ce na sali!<\/em><\/p>\n

Przez ca\u0142y proces Fruchtmann ob\u0142\u0105ka\u0144czo poszukiwa\u0142 tych emocji, \u015blad\u00f3w skruchy czy nici \u017calu na twarzy Eichmanna. Nie odnalaz\u0142 ich, ani wtedy gdy \u015bwiadkowie mdleli sk\u0142adaj\u0105c zeznania, ani kiedy ludzie wychodzili w sali nie mog\u0105c znie\u015b\u0107 widoku obraz\u00f3w \u015bmierci w obozach koncentracyjnych. Eichmann z przyklejonym p\u00f3\u0142u\u015bmiechem na twarzy przypomina\u0142 Breivika. Film \u201eEichmann Show\u201d (zdoby\u0142 nagrod\u0119 Emmy i Peabody Awards), kt\u00f3ry opowiada t\u0119 histori\u0119 jest studium pierwszej, globalnej transmisji telewizyjnej. Transmisji, w czasie kt\u00f3rej po raz pierwszy, tworzono zasady realizacji TV: szybki monta\u017c, zbli\u017cenia, koncentracja na emocjach, zimna rejestracja okiem kamery wszystkiego co si\u0119 dzieje \u2013 im drastyczniej, tym lepiej. Tak powstawa\u0142a wsp\u00f3\u0142czesna telewizja informacyjna.<\/p>\n

Dzi\u015b napisa\u0142em, \u017ce w Londynie furgonetka wjecha\u0142a w grup\u0119 pieszych, dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce jedna osoba nie \u017cyje, a 10 os\u00f3b zosta\u0142o rannych. R\u00f3wnocze\u015bnie pojawia si\u0119 informacja, \u017ce w Polsce w d\u0142ugi weekend w wypadkach drogowych zgin\u0119\u0142y 32 osoby, a 574 zosta\u0142y ranne. Kt\u00f3re wydarzenie bardziej interesuje media? Zacytowa\u0142em tutaj s\u0142owa Hurwitza: \u201e- Dziennikarze s\u0105 jak sroki, przyci\u0105ga je najbardziej b\u0142yszcz\u0105cy obiekt\u201d<\/em>. Zagrzmia\u0142o.<\/p>\n

To media nadaj\u0105 rang\u0119 wydarzeniom. News o zamachu w Londynie, to z punktu widzenia newsa bardzo ch\u0142onne wydarzenie. Zamachy podobnie jak katastrofy s\u0105 doskonale no\u015bnym i klikanym tematem. Emocje ludzi s\u0105 bezpo\u015brednio przeliczalne dla w\u0142a\u015bcicieli medi\u00f3w, im gorzej \u2013 tym lepiej. To wiadomo ju\u017c od pocz\u0105tk\u00f3w rynku prasy groszowej (penny press) czyli brukowc\u00f3w.\u00a0 – Zgin\u0119\u0142o 726 os\u00f3b i jeden dentysta<\/em> \u2013 jak to puentowa\u0142 jeden ze znajomych. Kiedy w Afganistanie czy Iraku gin\u0119\u0142y setki ludzi nikogo to nie interesowa\u0142o. Uchod\u017acy dla wielu te\u017c ju\u017c spowszednieli. Tak by\u0142o z Ukrain\u0105 i Majdanem, wojn\u0105 w Jugos\u0142awii. Na oczach oboj\u0119tnego \u015bwiata odbywa\u0142a si\u0119 rze\u017a ponad miliona ludzi w Ruandzie.<\/p>\n

Media nie s\u0105 fabryk\u0105 chips\u00f3w. Powt\u00f3rz\u0119. To media nadaj\u0105 rang\u0119 wydarzeniom, wp\u0142ywaj\u0105c jednocze\u015bnie na zachowania swoich odbiorc\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p>\n

Jednym z bardziej irytuj\u0105cych mnie argument\u00f3w jest stereotypowa opinia, \u017ce media oferuj\u0105 to, czego chc\u0105 ich czytelnicy. Jakby cytat \u017cywcem wzi\u0119ty z taniego podr\u0119cznika marketingu dla producenta chips\u00f3w. Czytelnicy b\u0119d\u0105 zawsze chcieli konsumowa\u0107 emocje: \u00a0pragn\u0105 igrzysk, seksu, krwi, katastrof, sensacji. Przynajmniej w swej masie. R\u00f3wnia pochy\u0142a, kt\u00f3ra prowadzi do tabloidu, dzi\u015b ju\u017c ostrego clickbaitu. Nie jest \u017cadnym usprawiedliwieniem, \u017ce widz chce, czytelnik pragnie, \u017ce ogl\u0105dalno\u015b\u0107 czy s\u0142uchalno\u015b\u0107, a na ko\u0144cu kasa reklamodawcy. To w\u0142a\u015bnie na tym ma dzi\u015b chyba polega\u0107 sztuka dziennikarska (a nie warsztat mediaworkera), by umie\u0107 opowiada\u0107 i zwraca\u0107 uwag\u0119 na naprawd\u0119 istotne warto\u015bci.<\/span><\/strong> Tak jak skandal pedofilski, kt\u00f3ry wykryli dziennikarze bosto\u0144skiej gazety w 2001 roku. Kupuj\u0105c ulubion\u0105 gazet\u0119 chc\u0119 p\u0142aci\u0107 pensj\u0119 solidnym dziennikarzom, a nie sprawnym mediaworkerom. Cyfry podawa\u0107 b\u0119d\u0105 medialne boty.<\/p>\n

Czy Fruchtmann zrozumia\u0142 Eichmanna? Czy uda\u0142o mu si\u0119 zajrze\u0107 do j\u0105dra ciemno\u015bci? Czy zrozumia\u0142 dlaczego porz\u0105dny ojciec rodziny morduje w pracy niewinnych ludzi? Odpowied\u017a mo\u017cna znale\u017a\u0107 w literaturze wojennej i \u2026literaturze o propagandzie. Kat nie mo\u017ce widzie\u0107 w drugiej osobie cz\u0142owieka. \u017bo\u0142nierz nie mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015bci \u201ezabijania\u201d tylko \u201eeliminacji celu\u201d. Dla nazist\u00f3w \u017bydzi nie byli lud\u017ami. To mia\u0142o ich usprawiedliwia\u0107. Czy dlatego Eichmann nie wykaza\u0142 ludzkich uczu\u0107 podczas ca\u0142ego procesu? Czy media (jako system wywierania wp\u0142ywu na ludzi) rozumiej\u0105 jeszcze ludzkie uczucia, emocje? Czy s\u0105 jakie\u015b korporacje, kt\u00f3re je jeszcze rozumiej\u0105?<\/p>\n

\u015amier\u0107 w mediach jest najcz\u0119\u015bciej anonimowa. Nie znamy ofiar katastrof, wypadk\u00f3w czy zamach\u00f3w. Cyfry podawane w raportach wypadk\u00f3w samochodowych s\u0105 dzi\u015b tylko suchymi danymi. Nie maj\u0105 ludzkiego charakteru. Oboj\u0119tniejemy na to. Nie zwracamy uwagi. Za chwil\u0119 b\u0119dzie zn\u00f3w jaki\u015b d\u0142ugi weekend. Kolejne ofiary na drogach. Po raz kolejny kto\u015b wsi\u0105dzie pijany do samochodu. Po ilu zamachach terrorystycznych zoboj\u0119tniejemy? Tak, informacja jest produktem, a widzowie s\u0105 klientami medi\u00f3w, tylko \u017ce niewolnictwo jednego parametru \u2013 klikalno\u015bci czy ogl\u0105dalno\u015bci, z pomini\u0119ciem jako\u015bci sztuki dziennikarskiej, kosztem sprawno\u015bci mediaworkera i odpowiedzialno\u015bci za przekaz, to zak\u0142adanie widzom p\u0119tli na szyj\u0119. Nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 szyj\u0119.<\/p>\n