Kiedy\u015b w szkole jeden z moich koleg\u00f3w, kiedy widzia\u0142 totalnie g\u0142upiego go\u015bcia m\u00f3wi\u0142 na niego \u201e ale Rumun\u201d.\u00a0 Po prze\u0142omie, na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, polskie ulice zape\u0142ni\u0142y si\u0119 setkami \u017cebrz\u0105cych, opatulonych w chusty kobiet z dzie\u0107mi, z natarczywie wyci\u0105gni\u0119tymi d\u0142o\u0144mi. Tak Polska zobaczy\u0142a Rumun\u00f3w po raz kolejny. Kiedy kto\u015b powiedzia\u0142 \u201eRumunka\u201d \u2013 wielu nasuwa\u0142o si\u0119 skojarzenie innych kobiet. Egzotycznych hm\u2026 zbieraczek grzyb\u00f3w, urz\u0119duj\u0105cych przy g\u0142\u00f3wnych drogach krajowych. My, w tym kontek\u015bcie, postrzegali\u015bmy si\u0119 niczym cywilizowany nar\u00f3d aspiruj\u0105cy do salon\u00f3w europejskich. Oni, mieli by\u0107 band\u0105 \u201enieokrzesanych barbarzy\u0144c\u00f3w\u201d \u00a0, gdzie zawracaj\u0105 najbardziej wytrwa\u0142e, europejskie soko\u0142y.<\/p>\n
Kiedy w `96 trafi\u0142em na wystaw\u0119 sztuki rumu\u0144skiej w Monachium, pierwszy raz zobaczy\u0142em Rumun\u00f3w w garniturach. Dozna\u0142em szoku. Pewnie podobnego, jak moja niemiecka gospodyni, u kt\u00f3rej mieszka\u0142em, b\u0119d\u0105c na stypendium. Dla niej Polak w garniturze i krawacie, jedz\u0105cy rano \u015bniadanie by\u0142 podobnym dysonansem poznawczym.<\/p>\n
Rumunia dla wielu zawsze wydawa\u0142a si\u0119 synonimem biedoty, obciachu, a niekt\u00f3rym przynajmniej totalnego nieokrzesania.\u00a0 A tymczasem pierwsze zderzenie na lotnisku. Normalne, europejskie i do parkowania samolot\u00f3w nie u\u017cywa si\u0119 koni. Drugie, to ceny taks\u00f3wek. Wersja \u201epodstawowa\u201d czyli \u017c\u00f3\u0142ta Dacia to 1,39 lei\/km. (1 lei ~1 PLN). Wersja \u201eLux\u201d czyli wi\u0119ksze i nowocze\u015bniejsze auta \u2013 3,49 lei\/km. \u00a0I tutaj trzecie zderzenie \u2013 brak przys\u0142owiowej op\u0142aty za trza\u015bni\u0119cie drzwiami.\u00a0 \u0141\u0105cz\u0119 si\u0119 w tym momencie my\u015blami z warszawskimi taks\u00f3wkarzami, kt\u00f3rzy zablokowali p\u00f3\u0142 Warszawy, domagaj\u0105c si\u0119 bodaj\u017ce 10 z\u0142.\u00a0 jako op\u0142aty na \u201edzie\u0144 dobry\u201d. Pewnie ceny paliwa ni\u017csze ? 50% \u00a0ropy maj\u0105 z w\u0142asnych z\u0142\u00f3\u017c. Nic z tego. \u00a0Cena paliwa jest na poziomie 5,50 \u2013 5,80 lei na stacjach benzynowych, znacznie dro\u017cej ni\u017c u nas.<\/p>\n
Bukareszt przypomina Warszaw\u0119. Tylko bez nowoczesnych wie\u017cowc\u00f3w. Ale z trzy, czteropasmowymi ulicami. Podobnie jak w krajach postkomunistycznych, miasto jest pe\u0142ne kontrast\u00f3w. Bogactwo s\u0105siaduje ze zniszczona infrastruktur\u0105, socrealistycznym koszmarem architektonicznym, niszcz\u0105cym bezpowrotnie przestrze\u0144. Prymitywizmem szyld\u00f3w, kontrastuj\u0105cych z wymuskanymi reklamami europejskich firm. Ale bez bilboardowego ba\u0142aganiarstwa. Na p\u00f3\u0142kach kr\u00f3luj\u0105 niemieckie czy francuskie marki, czasem zdarzy si\u0119 co\u015b polskiego. Trudno znale\u017a\u0107 co\u015b lokalnego. Po raz kolejny, namacalnie u\u015bwiadamiam sobie podobie\u0144stwa transformacji gospodarczej kraj\u00f3w postkomunistycznych. Kiedy kolega z Danone Romania robi prezentacj\u0119, ktorej nie powstydzi\u0142by si\u0119 na \u201esalonach\u201d w Pary\u017cu, Londynie czy Nowym Jorku, dotar\u0142o do mnie jeszcze jedno. Tak bardzo mentalnie fascynuj\u0105 nas kraje \u201estarej Unii\u201d, \u017ce zapominamy o tym, \u00a0jak ma\u0142o wiemy o bliskich s\u0105siadach. Pod\u0105\u017caj\u0105cych \u015bcie\u017ck\u0105 podobn\u0105 do naszej. Wiele ameryka\u0144skich \u00a0czy zachodnioeuropejskich koncepcji biznesowych, bole\u015bnie przegra\u0142o z realiami rynk\u00f3w Europy Centralnej. \u00a0Ma\u0142o si\u0119 o tym pisze, wszak to nie „success stories” . A to w\u0142a\u015bnie te pierwsze, wype\u0142niaj\u0105 strony opas\u0142ych magazyn\u00f3w biznesowych, ksi\u0105\u017cek o zarz\u0105dzaniu czy s\u0105 uwielbiane na setkach seminari\u00f3w, konferencji czy szkole\u0144.<\/p>\n
Nagle zrozumia\u0142em, jak Polsk\u0119 postrzegaj\u0105 obcokrajowcy kiedy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do nas po raz pierwszy. Nie znaj\u0105c j\u0119zyka, z pe\u0142nym baga\u017cem stereotyp\u00f3w. Tak\u0105 lekcj\u0119 powinni przechodzi\u0107 samorz\u0105dowcy, odpowiedzialni za promocj\u0119. Zamiast po raz kolejny zamawia\u0107 spoty \u00a0finansowane z UE (kt\u00f3re niejednokrotnie niczego nie wnosz\u0105, poza dobrym samopoczuciem paru urz\u0119dnik\u00f3w i firm produkcyjnych i agencji reklamowych), mogliby szuka\u0107 sposob\u00f3w zrozumienia w jaki spos\u00f3b my\u015bl\u0105 zagraniczni tury\u015bci czy przedsi\u0119biorcy przyje\u017cd\u017caj\u0105cy do ich \u201ekr\u00f3lestwa\u201d. Co jest tak naprawd\u0119 dla nich wa\u017cne i czym si\u0119 kierowa\u0107 buduj\u0105c chocia\u017cby strategi\u0119 promocji. Prze\u0142amywanie stereotyp\u00f3w, wydaje si\u0119 jednym z kluczowych kwestii, w trafianiu zar\u00f3wno do serca jak i do rozumu.<\/p>\n
PS. Za ka\u017cdym razem, kiedy si\u0119 przesiadam we Frankfurcie, mam wra\u017cenie \u017ce ci Niemcy si\u0119 na Polakach za co\u015b mszcz\u0105. Nie do\u015b\u0107, \u017ce funduj\u0105 kolejn\u0105 kontrol\u0119 bezpiecze\u0144stwa przy przej\u015bciu do innego terminala, to gate jest zawsze na jakim\u015b wydzielonym wygwizdowie. Ale pewnie zn\u00f3w ulegam jakiemu\u015b stereotypowi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kiedy\u015b w szkole jeden z moich koleg\u00f3w, kiedy widzia\u0142 totalnie g\u0142upiego go\u015bcia m\u00f3wi\u0142 na niego \u201e ale Rumun\u201d.\u00a0 Po prze\u0142omie, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[747],"tags":[90,94,376,566],"class_list":["post-619","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marketing","tag-blog","tag-blog-o-marketingu","tag-marketing","tag-rynkologia"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paKYj5-9Z","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5995,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/619\/revisions\/5995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}