{"id":8874,"date":"2022-10-10T18:59:08","date_gmt":"2022-10-10T18:59:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/?p=8874"},"modified":"2022-10-11T04:50:06","modified_gmt":"2022-10-11T04:50:06","slug":"czy-chciwosc-jest-ok-czyli-nobel-z-ekonomii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kotarbinski.com\/blogomarketingu\/czy-chciwosc-jest-ok-czyli-nobel-z-ekonomii\/","title":{"rendered":"Czy chciwo\u015b\u0107 jest ok czyli Nobel z ekonomii"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wpad\u0142 na m\u00f3wnic\u0119 jak burza. Odstawiony niczym szczur na otwarcie kana\u0142u. Zab\u0142ysn\u0105\u0142 u\u015bmiechem wartym miliona dolar\u00f3w. Okazja by\u0142a zacna. Wyk\u0142ad inauguracyjny na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley 18 maja 1986 roku.<\/h3>\n\n\n\n

Chciwo\u015b\u0107 jest ok!<\/em> – ponownie b\u0142ysn\u0105\u0142 obezw\u0142adniaj\u0105cym u\u015bmiechem. – Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, chciwo\u015b\u0107 jest w porz\u0105dku <\/em>– doda\u0142 beztrosko. – Chc\u0119, \u017ceby\u015b to wiedzia\u0142.  Uwa\u017cam, \u017ce chciwo\u015b\u0107 jest zdrowa.  Mo\u017cesz by\u0107 chciwy i nadal czu\u0107 si\u0119 dobrze ze sob\u0105. <\/em>Owym keynote speakerem by\u0142 Ivan Boesky. <\/p>\n\n\n\n

Dok\u0142adnie 18 grudnia 1987r. czyli 19 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej poszed\u0142 siedzie\u0107. W tym dniu ten spekulant \u015bwiata finansowego zosta\u0142 skazany na 3 lata wi\u0119zienia za nielegalne zarobienie 50 milion\u00f3w dolar\u00f3w, dzi\u0119ki zakupowi poufnych informacji od Dennisa B. Levine\u2019a. Boesky we wczesnych latach osiemdziesi\u0105tych zarobi\u0142 setki milion\u00f3w dolar\u00f3w na handlu akcjami, zawieraniu transakcji na rynku nieruchomo\u015bci i planowaniu wykup\u00f3w lewarowanych firm znajduj\u0105cych si\u0119 w trudnej sytuacji. Chwalono go jako geniusza finansowego w wielu mediach oraz nieustannie zapraszano do przemawiania na konferencjach, seminariach, uniwersytetach i szko\u0142ach wy\u017cszych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej te same s\u0142owa padaj\u0105 ponownie. Tym razem w kultowym serialu \u201eWall Street\u201d. – Chciwo\u015b\u0107 jest dobra, jest w porz\u0105dku, sprawdza si\u0119, oczyszcza, dociera do sedna, uosabia ducha ewolucji (\u2026) dobra jest chciwo\u015b\u0107 wszelkiego rodzaju: \u017cycia, pieni\u0119dzy, mi\u0142o\u015bci, wiedzy. Zawsze wskazywa\u0142a ludzko\u015bci drog\u0119 do g\u00f3ry <\/em> \u2013 to s\u0142owa Gordona Gekko, bohatera filmu \u201eWall Street\u201d z 1987 roku, zagranego genialnie przez Michaela Douglasa. <\/p>\n\n\n\n

30 lat p\u00f3\u017aniej Oliver Stone wyja\u015bni\u0142 pochodzenie tej frazy ze scenariusza \u201eWall Street\u201d, kt\u00f3ry napisa\u0142 wsp\u00f3lnie ze Stanleyem Weiserem. – To by\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 przem\u00f3wienia wyg\u0142oszonego przez go\u015bcia o Ivan Boesky, kt\u00f3ry by\u0142 finansist\u0105<\/em> \u2013 ujawni\u0142 Stone. – By\u0142 do\u015b\u0107 znany i trafi\u0142 do wi\u0119zienia\u2026. Ale w jednym ze swoich przem\u00f3wie\u0144 powiedzia\u0142: \u201eChciwo\u015b\u0107 jest dobra\u201d, wi\u0119c oparli\u015bmy t\u0119 scen\u0119 na tej wypowiedzi. <\/em><\/p>\n\n\n\n

W 2013 roku powstaje film \u201eWilk z Wall Street\u201d Martina Scorsese. Leonardo di Caprio odtwarzaj\u0105cy rol\u0119 Jordana Belforta, r\u00f3wnie\u017c kieruje si\u0119 my\u015bl\u0105, \u017ce „chciwo\u015b\u0107 jest ok\u201d. Pami\u0119tna scena, gdy po wywiadzie w jednym z dziennik\u00f3w ekonomicznych i ewidentnym wykazaniu naci\u0105gactwo finansowego, na drugi dzie\u0144 w biurze \u201eWilka\u201d pojawia si\u0119 wianuszek \u201ewilczk\u00f3w\u201d gotowych na zatrudnienie na jakichkolwiek warunkach.<\/p>\n\n\n\n

Jordan Belfort zosta\u0142 oskar\u017cony o oszustwa finansowe i skazany na prawie dwa lata wi\u0119zienia. Nie przeszkadza\u0142o mu to monetyzowa\u0107 swojej dzia\u0142alno\u015bci. \u201eWilk z Wall Street\u201d w niekt\u00f3rych kr\u0119gach nadal nosi tatua\u017c kultowo\u015bci, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d wyznawc\u00f3w bo\u017cka chciwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Belfort oszuka\u0142 ludzi na ponad 110 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Przynajmniej tyle mu udowodniono. W por\u00f3wnaniu do Bernarda Madoffa, to skromny detalista. Madoff oszuka\u0142 ludzi na ponad 50 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Klient mo\u017ce by\u0107 traktowany przez bank i ka\u017cd\u0105 inn\u0105 firm\u0119 na dwa sposoby. Jako g\u0119\u015b do oskubania. Albo kura znosz\u0105ca z\u0142ote jajka. To oznacza ca\u0142kowicie inne podej\u015bcie. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze doskonale wpisuje si\u0119 w formu\u0142\u0119 \u201echciwo\u015b\u0107 jest ok\u201d. Do drugiego pasuje \u201edostarcz jak najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 za jak najni\u017csz\u0105 cen\u0119 i zarabiaj na tym\u201d. Niestety, nadal o wiele \u0142atwiej jest oszukiwa\u0107 ludzi i zarabia\u0107 pieni\u0105dze, ni\u017c zarabia\u0107 pieni\u0105dze na dostarczaniu warto\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Sformu\u0142owania \u201echciwo\u015b\u0107 jest ok\u201d nie wymy\u015bli\u0142 ani Boesky, ani Oliver Stone. To przeniesienie my\u015bli Miltona Friedmana zawartej 52 lata temu w artykule dla „New York Times” \u201eSpo\u0142eczna odpowiedzialno\u015b\u0107 biznesu polega na zysku\u201d. Ten punkt widzenia wraz z innymi osi\u0105gni\u0119ciami doprowadzi\u0142 go do Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych w 1976r. <\/p>\n\n\n\n

Istot\u0105 artyku\u0142u by\u0142a teoria, \u017ce firmy najlepiej s\u0142u\u017c\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu, je\u017celi zrezygnuj\u0105 ze spo\u0142ecznej odpowiedzialno\u015bci, a skoncentruj\u0105 si\u0119 jedynie na maksymalizacji zysku dla akcjonariuszy. Tymczasem dzi\u015b ju\u017c wiadomo, \u017ce wprowadzenie doktryny prymatu akcjonariuszy, skutkuje kr\u00f3tkoterminowym dzia\u0142aniem, kolosalnymi oszustwami, czyli skubaniem g\u0119si, a nie hodowl\u0105 z\u0142otodajnych kur oraz brutalnymi ci\u0119ciami miejsc pracy. Doktryna Friedmana nie by\u0142a kwestionowana do pierwszej dekady XXI wieku, czyli pierwszych, powa\u017cnych perturbacji na rynkach finansowych. Banki i instytucje finansowe po prostu zamieni\u0142y rynki w jedno wielkie kasyno. Kto wygra\u0142? Kto przegra\u0142? A mo\u017ce lepiej zapyta\u0107, kto przetrwa\u0142? <\/p>\n\n\n\n

Systemy finansowe nie prze\u017cywa\u0142y kryzys\u00f3w rodem 1929 roku, poniewa\u017c otrzyma\u0142y swoiste ograniczenia. Tyle tylko, \u017ce rynki finansowe w latach 80-tych XX wieku nieustannie domaga\u0142y si\u0119 ich znoszenia, bo przecie\u017c nie ma kryzys\u00f3w. A nie by\u0142o ich w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na owe ograniczenia. <\/p>\n\n\n\n

Tutaj pojawia si\u0119 nieustanny dylemat, kto mia\u0142 p\u0142aci\u0107 za ryzyko bank\u00f3w, bawi\u0105cych si\u0119 w kasynie. Nie za pieni\u0105dze bank\u00f3w tylko klient\u00f3w. Klienci? Czy rz\u0105dy? Tyle \u017ce rz\u0105dy, to podatnicy. Czyli klienci. Rz\u0105d bowiem nie ma w\u0142asnych pieni\u0119dzy. Dysponuje zawsze jedynie \u015brodkami obywateli. <\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b przyznano Nagrod\u0119 Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Warto przypomnie\u0107 za co i wspomnie\u0107 zar\u00f3wno Miltona Friedmana jak i ow\u0105 symboliczn\u0105 fraz\u0119 \u201echciwo\u015b\u0107 jest ok\u201d. <\/h2>\n\n\n\n

Noblistami z ekonomii w 2022r. zostali Ben S. Bernanke oraz Douglas W. Diamond wraz z Philipem H. Dybvigiem. Naukowc\u00f3w doceniono za badania dotycz\u0105ce bank\u00f3w i kryzys\u00f3w finansowych. <\/p>\n\n\n\n

Ben S. Bernanke jest ameryka\u0144skim ekonomist\u0105, a od 2006 do 2014 roku by\u0142 szefem ameryka\u0144skiej Rady Gubernator\u00f3w Systemu Rezerwy Federalnej (FED). FED jest ameryka\u0144skim odpowiednikiem banku centralnego czyli naszym NBP. Bernanke w swoich pracach koncentrowa\u0142 si\u0119 na kryzysach finansowych, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie lat 30-tych XX wieku. <\/p>\n\n\n\n

Warto przypomnie\u0107, \u017ce jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn krachu gie\u0142dowego w 1929r. by\u0142o dopuszczenie do obrotu gie\u0142dowego i inwestowania – inwestor\u00f3w indywidualnych. Obywatel m\u00f3g\u0142 wp\u0142aci\u0107 10% warto\u015bci papier\u00f3w warto\u015bciowych, a na pozosta\u0142e 90% wzi\u0105\u0107 kredyt. Poniewa\u017c hossa wydawa\u0142a si\u0119 niegasn\u0105c\u0105, na gie\u0142d\u0119 p\u0142yn\u0119\u0142y strumienie pieni\u0119dzy, kt\u00f3re oczywi\u015bcie nakr\u0119ci\u0142y spekulacyjn\u0105 ba\u0144k\u0119. Wielki bal zako\u0144czy\u0142 si\u0119 24 pa\u017adziernika 1929 roku, czyli w Czarny Czwartek. Kryzys obj\u0105\u0142 swoimi skutkami ca\u0142y \u015bwiat, a jednym z efekt\u00f3w by\u0142o doj\u015bcie Hitlera do w\u0142adzy oraz swoisty tryumf populist\u00f3w. Ci\u0105g dalszy historii zna ka\u017cdy. <\/p>\n\n\n\n

Douglas W. Diamond i Philip H. Dybvig otrzymali z kolei Nagrod\u0119 Nobla za model Diamonda-Dybviga. W du\u017cym uproszczeniu, badacze wykorzystuj\u0105c narz\u0119dzia teorii gier, w tym mojej ulubionej R\u00f3wnowagi Nasha, starali si\u0119 analizowa\u0107 skutki i przyczyny paniki bankowej. Innymi s\u0142owy, co powinno si\u0119 zadzia\u0107, je\u017celi z jakiego\u015b powodu ludzie nagle zaczn\u0105 wyp\u0142aca\u0107 pieni\u0105dze z banku. Na przyk\u0142ad wskutek tweeta jakiego\u015b ministra. Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015ble\u0107, ka\u017cda pr\u00f3ba masowego wyp\u0142acania pieni\u0119dzy sko\u0144czy si\u0119 bankructwem instytucji finansowej. Istot\u0105 tych rynk\u00f3w nie jest trzymanie got\u00f3wki w sejfach, ale utrzymanie pieni\u0105dza w ruchu. To doskonale prezentowa\u0142 ju\u017c Stanis\u0142aw Wokulski w \u201eLalce\u201d. Model Diamonda-Dybviga jest form\u0105 gry ekonomicznej, kt\u00f3ra posiada wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 Nasha. Innymi s\u0142owy, r\u00f3b to co dobre dla Ciebie i to, co dobre dla innych. Chciwo\u015b\u0107 nie jest ok. Doskonale to wizualizuje scena z filmu \u201ePi\u0119kny umys\u0142\u201d ze \u015bwietn\u0105 rol\u0105 Russel`a Crowe.<\/p>\n\n\n\n

Istot\u0105 modelu Diamond-Dybvig, jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce prawdziw\u0105 ochron\u0105 przed panik\u0105 bankow\u0105 jest po prostu ubezpieczanie depozyt\u00f3w. To zapewnia ochron\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci i nie b\u0119dzie skutkowa\u0107 panicznym wyp\u0142acaniem pieni\u0119dzy. <\/p>\n\n\n\n

O ile w wymiarze teorii gier jest to mo\u017cliwe, o tyle ludzka psychologia i ekonomia behawioralna nie zawsze da si\u0119 okie\u0142zna\u0107. Dlatego warto w biznesie robi\u0107 to co dobre dla Ciebie i to, co dobre dla innych. Warto te\u017c nie zapomnie\u0107 o istocie marketingu holistycznego, czyli Tr\u00f3jk\u0105cie Trzech U\u015bmiech\u00f3w: d\u0105\u017c w swoim biznesie do zadowolonego Inwestora, Pracownika\/Dostawcy i Klienta. <\/p>\n\n\n\n

I najwa\u017cniejsze – nigdy nie traktuj wy\u017cej wymienionych jak g\u0119si do oskubania, ale zawsze jak z\u0142otodajne kury.  <\/p>\n\n\n\n

\n